Verzamelbesluit Omgevingswet IenW milieu 2027
Het concept van het Verzamelbesluit Omgevingswet IenW milieu 2027 ligt tot 1 juni 2026 in internetconsultatie.
In dit verzamelbesluit staan ook wijzigingen voor milieueffectrapportage (mer). Deze wijzigingen zorgen voor een betere aansluiting op de Europese mer‑richtlijn en de uitvoeringspraktijk. De onderstaande wijzigingen hebben betrekking op project-mer of bijlage V, voor plan-mer(-beoordeling) zijn er geen wijzigingen.
Wat verandert er voor milieueffectrapportage?
De wijzigingen voor milieueffectrapportage bestaan uit 4 onderdelen:
- binnenplanse omgevingsplanactiviteit (OPA) niet meer mer-(beoordelings)plichtig
- aanwijzing van milieubelastende activiteit (mba) als mer-(beoordelings)plichtig besluit voor open bodemenergiesystemen (OBES)
- verplichting tot scheiding van functies ook bij project-mer-beoordeling
- schrappen van de voetnoot definitie aardgas in bijlage V van het Omgevingsbesluit
Het gaat om wijzigingen in het Omgevingsbesluit. Het zijn wijzigingen in de project-mer(-beoordeling). De regelgeving voor plan-mer(-beoordeling) wijzigt niet. Hieronder vindt u een toelichting van deze wijzigingen.
1. Binnenplanse omgevingsplanactiviteit (OPA) niet langer mer-(beoordelings)plichtig
De binnenplanse OPA wordt niet meer aangewezen als mer‑(beoordelings)plichtig besluit. Hiertoe wijzigt artikel 11.8 van het Omgevingsbesluit. De mer- of mer-beoordeling vindt voortaan plaats bij het omgevingsplan dat het project mogelijk maakt. Alleen bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) blijft de koppeling met de mer-(beoordelings)plicht bestaan.
Waarom dit verandert
In bijlage V is het omgevingsplan voor sommige projecten (bijvoorbeeld J11 Stedelijke Ontwikkeling) aangewezen als het mer-(beoordelings)plichtige besluit. Als voor het project in het omgevingsplan was bepaald dat nog een OPA nodig was voordat het kon worden uitgevoerd, dan verschoof op grond van artikel 11.8 de project-mer(beoordelings)plicht naar die OPA.
Voor de binnenplanse OPA is dit nu niet meer zo. De belangrijkste afweging is al gemaakt in het omgevingsplan. Bij de vergunningverlening is er dan vaak geen ruimte meer voor een integrale beoordeling van milieueffecten. Dit sluit niet aan op de eisen van de Europese mer‑richtlijn.
Wat deze verandering betekent
- minder mer-(beoordelingen) bij vergunningverlening omgevingsplanactiviteiten
- meer nadruk op een goede mer(-beoordeling) bij het omgevingsplan
- In sommige gevallen alsnog mer(-beoordeling) nodig als een aanvraag buitenplans blijkt
2. OBES: omgevingsvergunning mba wordt mer-(beoordelings)plichtig besluit
Voor OBES wordt de omgevingsvergunning mba ook aangewezen als mer-(beoordelings)plichtig besluit. In Omgevingsbesluit, bijlage V, kolom 4, wordt in de rij met nummer K1 ingevoegd “of de omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit”.
Waarom dit verandert
De mer-(beoordelings)plicht voor OBES is ten onrechte alleen gekoppeld aan de omgevingsvergunning voor een wateractiviteit en de omgevingsvergunning op grond van een provinciale verordening. Deze vergunningen zijn niet voor elke OBES nodig. Voor elke OBES is wel een omgevingsvergunning mba nodig (artikel 3.19 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Daardoor kan het voorkomen dat er geen mer-(beoordelings)plicht gekoppeld is aan een besluit over een OBES. Met deze wijziging wordt dat hersteld, zodat er altijd een passend moment is voor de mer(-beoordeling).
Wat deze verandering betekent
- Voor OBES-projecten moet vaker een mer-beoordeling plaatsvinden
- De regels sluiten beter aan op de Europese mer-richtlijn
3. Verplichte scheiding van functies bij project-mer-beoordeling
De verplichting tot een passende scheiding van functies geldt voortaan ook bij de project-mer-beoordeling (screening). Hiertoe wijzigt artikel 11.20 van het Omgevingsbesluit. Dit geldt als het bevoegd gezag zelf initiatiefnemer is van een project.
Waarom dit verandert
Het Hof van Justitie van de EU heeft bepaald dat ook bij project-mer-beoordelingen belangenverstrengeling moet worden voorkomen.
Wat deze verandering betekent
Overheden moeten bij de ambtelijke voorbereiding zorgen voor voldoende scheiding tussen initiatiefnemer en beoordelaar of bevoegd gezag. Hierdoor kan aanpassing van interne werkprocessen nodig zijn.
4. Schrappen voetnoot over aardgas in bijlage V
Voetnoot 1 van bijlage V van het Omgevingsbesluit wordt geschrapt. Deze voetnoot verwees naar een definitie van aardgas. Deze voetnoot stond bij de projecten B3, I4 en onderaan de tabel.
Waarom dit verandert
De verwijzing leidde tot een onbedoelde beperking van de mer-plicht. Deze beperking past niet binnen de Europese mer‑richtlijn.
Wat deze verandering betekent
De mer-(beoordelings)plicht voor bepaalde projecten wordt weer ruimer toegepast. Bijvoorbeeld bij projecten voor:
- opslag van aardgas
- mijnbouwactiviteiten
Gevolgen voor de praktijk
De wijzigingen zijn vooral bedoeld als correctie en verduidelijking van het mer-stelsel onder de Omgevingswet.
Dit betekent onder andere:
- betere aansluiting op Europese regelgeving
- duidelijker en logischer moment waarop mer(-beoordeling) plaatsvindt
- mogelijk minder mer-(beoordelingen) bij binnenplanse vergunningen
- beperkte gevolgen voor regeldruk
Reageren op dit concept
U kunt tot 1 juni 2026 reageren op dit conceptbesluit via de internetconsultatie.
Uw reactie wordt meegenomen bij de verdere uitwerking van het besluit.