Opslaan en overslaan van stoffen of goederen

Wat is opslaan?

Opslaan is het enige tijd op een bepaalde plek houden van stoffen of goederen om ze te bewaren of als voorraad. De regelgeving onder de Omgevingswet heeft geen juridische definitie van de term 'opslaan'. De betekenis sluit aan bij het dagelijks taalgebruik. Vaak slaat iemand stoffen of goederen op om er later iets anders mee te doen, zoals gebruiken, toepassen, vervoeren of verhandelen. Maar bewaren kan ook een doel op zich zijn, bijvoorbeeld in een museum of archief.

De duur van de activiteit heeft verder geen invloed op de vraag of iets opslaan is. Wel kan de duur van het opslaan maken dat andere regels van toepassing zijn. Zo gelden bij het opslaan van gevaarlijke stoffen in verpakking specifieke veiligheidsregels voor het opslaan voor korte tijd direct voor of na het vervoeren. Bij het opslaan van afvalstoffen geldt vaak een maximale duur van de opslag. Bij het opslaan van verwijderd asbest is dit bijvoorbeeld maximaal een jaar.

Grensgevallen

Het volgende valt wel onder opslaan:

• Werkvoorraad: stoffen of goederen die in een werkruimte aanwezig zijn voor direct gebruik ter plaatse
• Winkelvoorraad: stoffen of goederen die voor verkoop in een winkelruimte staan
• Klaarzetten van een bestelling: bestelde stoffen of goederen bij een laadplatform of op een steiger
• Neerleggen tijdens vervoer: stoffen of goederen die tussen verladingen door enige tijd op een bepaalde plek zijn.

Het volgende valt alleen bij uitzondering onder opslaan:

• Parkeren, neerzetten of afmeren van vervoerseenheden met lading kan feitelijk opslaan worden als de vervoerseenheid blijft staan of liggen op de locatie waar gebruik van de lading plaatsvindt en pas vertrekt als de lading op is. De aanwijzingen en regels voor opslaan gelden in dat geval voor het parkeren, neerzetten of afmeren. Als een tankstation bijvoorbeeld waterstof tankt vanuit een geparkeerde tube trailer valt dit onder de regels voor het tanken en opslaan van waterstof.
• Het tentoonstellen van goederen is zelf geen opslaan, maar kan soms wel met opslaan gepaard gaan, bijvoorbeeld als een natuurhistorisch museum een deel van het magazijn openstelt voor bezoekers.

Het volgende valt niet onder opslaan:

• Vervoeren
• Storten van afvalstoffen; hiervan is vanwege Europese regels ook sprake bij het permanent opslaan van afvalstoffen
• Gebruiken van stoffen of goederen inclusief de voorbereiding daarvoor (uitpakken, wegen, mengen)
• Onderhouden of repareren van goederen
• Verpakken, ompakken of herverpakken van stoffen of goederen
• Actief ontwateren of drogen
• Zeven,scheiden of sorteren
• Toepassen van bouwstoffen, grond of baggerspecie

Nevenactiviteiten

Valt het opslaan van bepaalde stoffen of goederen onder een aanwijzing of regel? Dan geldt dat ook voor nevenactiviteiten die zelf geen opslaan zijn maar bij dat opslaan horen. De regels voor het opslaan gelden ook voor deze nevenactiviteiten.

Het gaat dan in de eerste plaats om nevenactiviteiten die onmisbaar zijn voor het opslaan, zoals:

• Het opstellen van een tankwagen of ander vervoermiddel voor de aan- of afvoer van de stoffen of goederen, bijvoorbeeld de tankwagen met propaan bij het opslaan van propaan in een opslagtank
• Het van of naar een vervoermiddel zetten, waaronder ook laden en lossen, overladen of overhevelen met kranen, transportbanden of leidingen
• Het intern transport van of naar de expeditie, het magazijn of de werkruimte

In de tweede plaats gaat het om nevenactiviteiten die tijdens het opslaan gebeuren, zoals:

• Het aftappen, overtappen of doseren van stoffen uit een opgeslagen verpakking
• Het laten uitlekken, passief ontwateren of passief drogen van goederen die water bevatten zoals baggerspecie of van goederen waar een vloeistof aan hangt, zoals metaalkrullen
• Het opladen van apparaten, voertuigen of werktuigen als dat bij het opslaan nodig is om kwaliteitsverlies te voorkomen

Wat is overslaan?

De term 'overslaan' komt vaak voor in combinatie met opslaan en kan dan twee verschillende betekenissen hebben. Het kan in de eerste plaats gaan om het laden en lossen (van of naar een vervoermiddel zetten) van stoffen of goederen. Het Bal noemt dit niet apart naast opslaan, omdat dit - zoals hierboven al genoemd - een voor het opslaan essentiële nevenactiviteit is.

De term 'overslaan' betekent in de tweede plaats het wisselen van methode van vervoer en omvat dan alle handelingen die daarvoor nodig zijn. Het Bal gebruikt de term 'opslaan' niet in deze betekenis. Verwarrend is dat in deze betekenis de term 'overslaan' ook een vorm van opslaan kan omvatten. Hieronder volgt een voorbeeld ter illustratie.

Dit is een overslagstation voor afvalstoffen. Vuilniswagens voeren huishoudelijk afval aan en lossen dit in een installatie die het afval in containers perst. De containers staan enige tijd op het terrein tot een rijdende kraan ze op een schip zet. Het schip voert de containers af naar een locatie voor verdere verwerking. Doel van dit station is het overslaan van afvalstoffen van vuilniswagen naar een schip, waar het kortdurend opslaan van de containers met afval ('neerleggen tijdens vervoer') deel van uitmaakt. Het Bal wijst het overslaan van afvalstoffen niet aan als milieubelastende activiteit. De aanwijzing van het Bal die hier geldt is het opslaan van de (containers met) afvalstoffen. Onder deze aanwijzing vallen ook het uitladen van de vuilniswagens en het overzetten van de containers naar het schip.