Doelmatig afvalbeheer
Een doelmatige organisatie van het beheer van afvalstoffen is nodig voor de bescherming van de leefomgeving tegen verontreinigingen door afvalstoffen. Het Circulair Materialenplan (CMP) geeft hier invulling aan.
Doelmatig beheer gaat over functioneren organisatie
Doelmatig beheer van afvalstoffen gaat over het functioneren van de organisatie van het beheer van afvalstoffen. Onder beheer van afvalstoffen valt:
- inzameling, vervoer, nuttige toepassing en verwijdering van afvalstoffen
- toezicht op die handelingen en de nazorg voor stortplaatsen na sluiting
- de activiteiten van afvalstoffenhandelaars en afvalstoffenmakelaars
Let op: onder het begrip afvalstof valt ook afvalwater.
Wat doelmatig beheer is
Doelmatig beheer is:
- aanhouden voorkeursvolgorde voor omgaan met afvalstoffen of afvalwater
- effectief toezicht op het beheer van afvalstoffen is mogelijk
- het beheer van afvalstoffen is efficiënt en effectief
CMP geeft minimumstandaard voor overheden
Het Circulair Materialenplan (CMP) geeft invulling aan het doelmatig beheer van afvalstoffen. Het CMP vormt het beleidskader voor het doelmatig beheer van afvalstoffen. De minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) moet dit plan 1 keer in de 6 jaar vaststellen.
In het CMP staan de doelstellingen en uitgangspunten van het afvalstoffenbeleid. Het afvalbeheerplan bevat in ieder geval de onderwerpen die verplicht zijn volgens de Kaderrichtlijn afvalstoffen (Kra). Het CMP en de daarin uitgewerkte voorkeursvolgorde voor het omgaan met afvalstoffen vormt voor alle overheden het toetsingskader voor omgevingsvergunningen.
Aanhouden voorkeursvolgorde voor omgaan met afvalstoffen
Een belangrijk onderdeel van doelmatig beheer van afvalstoffen is de voorkeursvolgorde voor omgaan met afvalstoffen: de afvalhiërarchie. De afvalhiërarchie staat in artikel 10.4 van de Wet milieubeheer (Wm). Het CMP werkt dit verder uit.
De voorkeursvolgorde is als volgt:
- preventie: voorkomen dat afvalstoffen ontstaan
- voorbereiding voor hergebruik
- recycling, te onderscheiden in
- recycling van het oorspronkelijke functionele materiaal in een gelijke of vergelijkbare toepassing
- recycling van het oorspronkelijke functionele materiaal in een niet gelijke of niet vergelijkbare toepassing
- andere nuttige toepassing (waaronder energieterugwinning)
- verwijdering, te onderscheiden in:
- verbranden als vorm van verwijdering
- storten of lozen
Hierbij geldt dat de hoogwaardigste verwerking de voorkeur heeft.
De voorkeursvolgorde voor afvalwater staat in artikel 10.29a van de Wet milieubeheer.
Voorbeelden
- Als zowel recycling als verbranding van een afvalstof mogelijk is, heeft recycling beleidsmatig de voorkeur boven verbranden.
- Is recycling van een afvalstof op verschillende manieren mogelijk? Dan heeft 'recycling van het oorspronkelijke functionele materiaal in een gelijke of vergelijkbare toepassing' de voorkeur boven 'recycling van het oorspronkelijke functionele materiaal in een niet gelijke of niet vergelijkbare toepassing'.
De keten- en afvalplannen in het CMP geven invulling aan de afvalhiërarchie met een minimumstandaard. De minimumstandaard geeft aan met welke handeling in de afvalhiërarchie een afvalstof minimaal verwerkt moet worden.
CMP en vergunningverlening
Overheden moeten rekening houden met het CMP bij vergunningverlening voor een milieubelastende activiteit. De minimumstandaard uit de keten- en afvalplannen vormen hierbij een referentiepunt. Voor afvalstoffen waarvoor het CMP geen minimumstandaard kent, toetst de vergunningverlener rechtstreeks aan de afvalhiërarchie. Hierbij kunnen naast de afvalhiërarchie ook zaken als kosten of beschikbare capaciteit een rol spelen.
CMP en omgevingsplan, omgevingsverordening, waterschapsverordening
Bij het opstellen van regels in een omgevingsplan, omgevingsverordening of waterschapsverordening moet het bevoegd gezag rekening houden met het CMP en de voorkeursvolgorde voor afvalwater (artikelen 10.14 en 10.29a, Wm). Dat geldt uiteraard alleen waar het om afvalstoffen of afvalwater gaat.
Bal en doelmatig beheer van afvalstoffen
Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) geeft op verschillende plekken invulling aan doelmatig beheer van afvalstoffen:
- oogmerk doelmatig beheer van afvalstoffen (Bal, artikel 2.2)
- specifieke zorgplicht voor milieubelastende activiteiten (Bal, artikel 2.11)
- regels voor milieubelastende activiteiten bij sommige bedrijfssectoren die handelingen met afvalstoffen verrichten