Stappenplan geluidbelastingkaart

Het is raadzaam om het project te beginnen met een startbijeenkomst. Tijdens een bijeenkomst kunnen diverse keuzes vooraf worden gemaakt. Onderwerpen waarover keuzes nodig zijn komen in dit stappenplan aan bod.

Genodigden voor deze bijeenkomst zijn bijvoorbeeld medewerkers van:

• de gemeente, diverse disciplines zoals verkeer, geluid, (geografische) informatiesystemen
• (naburige) gemeenten binnen dezelfde agglomeratie
• omgevingsdienst en/of advies-, ingenieursbureau
• provincie, rijk – beheerders van hoofd(spoor)wegen

Communicatie

In dit vroege stadium is het verstandig om aandacht te hebben voor communicatie met het bestuur. Communicatie met bestuur kan bijvoorbeeld door een geregelde rapportage in een portefeuillehoudersoverleg.

Een projectorganisatie heeft een duidelijke structuur. Dit is een projectleider en bij voorkeur een vertegenwoordiging van alle deelnemende organisaties. Welke organisaties dat zijn, hangt af van keuzes over samenwerking en uitbesteding.

Een gemeente kan een geluidbelastingkaart maken samen met andere gemeenten in de agglomeratie, of zelfstandig. Er zijn schaalvoordelen bij een samenwerking.

De gemeente kan werkzaamheden uitbesteden aan een omgevingsdienst en/of advies-, ingenieursbureau. De voordelen zijn het gebruikmaken van beschikbare expertise (kennis en ervaring) en de voortgang van de uitvoering.

Budgetafspraken

Bij een gezamenlijke aanpak is het raadzaam om in een vroeg stadium budgetafspraken te maken. Vergeet hierbij de verdeling van de apparaatskosten niet.

Verkenningen - te berekenen scenario's

Voor het projectplan en voor een eventuele offerteaanvraag is het raadzaam na te gaan welke scenario's voor het actieplan worden doorberekend. Ook is het raadzaam na te gaan of er ontwikkelingen zijn waarmee rekening gehouden moet worden ten opzichte van de geluidbelastingkaart 2021.

Invoergegevens

Het is goed om eerst een overzicht te maken van de benodigde gegevens. Voor bijvoorbeeld wegverkeersgeluid bestaat deze informatie uit een wegennetwerk met daarbij verkeersgegevens en omgevingskenmerken.

Deze informatie verzamelen is waarschijnlijk het meest tijdrovende deel van het project. In het projectplan moet hiervoor voldoende tijd worden gereserveerd. Geef hierbij de momenten aan wanneer bepaalde disciplines of partijen uiterlijk de gevraagde informatie aanleveren.

Samenwerking specialisten informatiesystemen en geluid

Inrichten van de datastroom vergt expertise over de werking van (geografische) informatiesystemen en het verzamelen en ordenen van geluid(gegevens). Vroegtijdig afstemmen van de noodzakelijk werkzaamheden voorkomt vertraging.

De geluidbelastingkaart voor publiek

De bestuursorganisaties stellen de geluidbelastingkaart beschikbaar aan het publiek. In dit stadium wordt bedacht in welke vorm dat plaatsvindt. Veel overheden presenteren de geografische kaart via een interactieve applicatie. Hierbij is het eenvoudig te schakelen tussen de verschillende geluidbronnen.

Bij het opstellen van een geluidbelastingkaart en actieplan doorlopen de overheden een aantal stappen. De planning hangt af van de afspraken die gemaakt zijn met de betrokkenen. De planning van de stappen is niet vastgelegd. De overheden kunnen zelf hun planning bepalen.

Wij raden aan:

• rekening te houden met het zomerreces
• kennis van (geografische) informatiesystemen en verzamelen van (geluid)gegevens vanaf het begin te betrekken

De planning die we hier presenteren, is een handvat om te voldoen aan de wettelijke termijnen:

• het vaststellen van de geluidbelastingkaarten: vóór 30 juni 2027
• het meedelen van de geluidbelastingkaart: vóór 30 juli 2027
• het aanleveren van de geluidbelastingkaart: vóór 30 juli 2027

IPLO monitort de voortgang bij alle partijen op basis van de stappen van dit processchema. Wij raden u aan deze stappen op te nemen in het projectplan.

Een deel van de gegevens is binnen de eigen organisatie aanwezig. Vooral gemeenten hebben ook gegevens van buiten de organisatie nodig. Zie hiervoor informatie over  Uitwisseling gegevens.

Er zijn ook gegevens nodig van omgevingskenmerken en stille gebieden. U kunt hierbij denken aan:

• het Kadaster voor BAG-gegevens
• Actuele Hoogtebestanden Nederland (AHN, open data)
• het 3D Omgevingsmodel voor Geluid
• de dataset: Adressen (INSPIRE geharmoniseerd)

Het databestand met de gegevens voor Europa moeten voldoen aan een aantal eisen.

Bestuurlijke gebieden

Voor de gemeentegrenzen kunt u de laatste versie van de dataset ‘bestuurlijke gebieden’ van PDOK gebruiken.

Peiljaar 2026

Het peiljaar voor de geluidbelastingkaart is 2026 (artikel 20.7 lid 1 onder a Ow). Wanneer een gegeven niet tijdig beschikbaar is kunnen gegevens van 2025 worden gebruikt en gecorrigeerd naar 2026. De gegevens mogen in ieder geval niet ouder zijn dan 3 jaar ten opzichte van het peiljaar.

CNOSSOS en andere databehoefte

De invoergegevens zijn een weergave van de werkelijke situatie in het peiljaar. De voorgeschreven rekenmethode CNOSSOS kent een zogenaamd kwaliteitskader. Dit heeft betrekking op de nauwkeurigheid van de invoerwaarden en het gebruik van standaardwaarden of -veronderstellingen. Er wordt geen gebruik gemaakt van standaardinvoerwaarden of -veronderstellingen, tenzij de verzameling van werkelijke gegevens met onevenredig hoge kosten gepaard gaat. Zie ook Handreiking Modelleren.

De gegevens die worden verzameld over activiteiten hebben betrekking op het geluid dat de activiteit maximaal mag veroorzaken, op basis van een algemene regel in het omgevingsplan, een maatwerk- of vergunningvoorschrift. In geval van activiteiten op een industrieterrein (gezoneerd of met Gpp's) gaat het om geluid dat de gezamenlijke activiteiten op het industrieterrein maximaal mogen veroorzaken. Dit ook op basis van een algemene regel in het omgevingsplan, een maatwerk- of vergunningvoorschrift voor de activiteit.

Om de berekening met CNOSSOS te kunnen uitvoeren, wordt gebruik gemaakt van gegevens die zijn verwerkt in een rekenmodel. Voor een industrieterrein kan dat een beheer- of nalevingsmodel zijn. Voor activiteiten buiten een industrieterrein wordt een passende invoer in het rekenmodel op basis van beschikbare informatie bepaald.

Een deel van de gegevens die gemeenten verzamelen voor de kartering kan ook gebruikt worden voor de vastlegging bge.

Voor de geluidbelastingkaarten zijn extra gegevens nodig, omdat die zich richt op de geluidimmissie (de omgeving), terwijl de bge zich richt op de emissie (de bron). Voor de andere gegevens zijn er wat verschillen vanwege het verschil in rekenmethode. Ook zijn er bepaalde keuzevrijheden in de modellering. Als een gemeente daar van begin af aan rekening mee houdt kan een gegeven voor beide bruikbaar zijn. Zie voor meer informatie: Gegevens basisgeluidemissie gebruiken voor geluidbelastingkaart

Bij de geluidbelastingkaart van 2021 is voor het eerst gebruik gemaakt van de rekenmethode 'CNOSSOS'. De rekentijden blijken langer te zijn dan voorheen met SKM (of SRM).  Advies: Houd hier rekening mee in de planning en (reken)capaciteit.

Het RIVM heeft een handreiking beschikbaar, die ingaat op:

• nauwkeurigheid van de invoerwaarden en het gebruik van standaardwaarden of -veronderstellingen
• de bepaling van het aantal blootgestelden. Dat is fundamenteel anders vergeleken met eerdere rondes.
• het bepalen van het geluidbelast oppervlak.

De aantallen zijn – vooral in bebouwd gebied – niet erg nauwkeurig. Om deze reden worden op de geluidbelastingkaart voor het publiek deze aantallen afgerond in honderdtallen. Er wordt afgerond naar het dichtstbijzijnde honderdtal. Bijvoorbeeld een waarde van 149 wordt afgerond op 100 en een waarde van 150 wordt afgerond op 200. Waarden onder de 50 worden afgerond op 0.

Bij de datastroom die wordt aangeleverd aan de Cvgg worden de aantallen afgrond gehele getallen – niet op honderdtallen.

Op de pagina Wat staat op de kaart is vermeld voor welke geluidbron kaarten worden gemaakt. Voor de controle van de rekenresultaten wordt vaak gebruik gemaakt van de contouren op de geografische kaart. Deze liggen precies op:

• 55, 60, 65, 70 en 75 dB L_den
• 50, 55, 60, 65 en 70 dB L_night

Na deze controle raden wij aan de ligging van die contouren ook af te stemmen op de ligging van contouren bij naburige gemeenten, provincie en Rijk.

De geluidbelastingkaart moet voor publiek beschikbaar worden gesteld via de kennisgeving. Deze is vormvrij, maar de inhoud moet wel voldoen aan een aantal eisen.

Het databestand dat wordt aangeleverd aan de Cvgg moet voldoen aan het datamodel dat is opgesteld door het Europees Milieuagentschap (EEA). De datastroom wordt aangeleverd in een sjabloon in het Gis-formaat GeoPackage. Het sjabloon met bijbehorende informatie wordt in het voorjaar van 2026 beschikbaar gesteld.

Wij raden aan het bestuur niet te overvallen met de definitieve kaart. Betrek het bestuur dan ook vooral tijdens het opstellen van de kaart. Dit kan bijvoorbeeld door een rapportage in een portefeuillehoudersoverleg.

Volgens artikel 11.53 Bkl stellen de minister, Gedeputeerde Staten en de burgemeester en wethouders de geluidbelastingkaart vast. Dit gebeurt in ieder geval vóór 30 juni 2027.

In de geluidbelastingkaart zijn feiten vastgesteld. Om deze reden is het vaststellen van een geluidbelastingkaart geen besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Tegen het vaststellen van een geluidbelastingkaart is dus geen beroep mogelijk.

Zomerreces

Wij raden aan de tijd voor het vaststellen reëel in te schatten. En rekening te houden met het zomerreces. Dat kan betekenen dat sommige organisaties de geluidbelastingkaart ruim vóór 30 juni 2027 aan het bestuur aanbieden. Dat hangt af van het bestuurlijk besluitvormingsproces dat de organisatie hanteert.

Niet tijdig vaststellen

Als een provincie of een gemeente niet voldoet aan het vaststellen van de geluidbelastingkaart, wordt toegepast. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat kan dan de verplichting uitvoeren, waarbij de kosten worden doorberekend aan de provincie of gemeente (artikel 124a Gemeentewet).

Uitstel vragen kan niet

De kaarten stelt u vast op basis van gegevens die redelijkerwijs beschikbaar zijn. Daarom kunt u geen uitstel vragen voor het vaststellen van de geluidbelastingkaart. De Omgevingswet beschrijft geen procedure om uitstel te kunnen vragen.

Geluidsbelastingkaart voor publiek

Volgens artikel 10.50 Ob stelt het bevoegd gezag een geluidbelastingkaart elektronisch beschikbaar en geven daarmee kennis van de vaststelling van de geluidbelastingkaart. Dit vindt plaats op officielebekendmakingen.nl. Voor gemeenten is dat een gemeenteblad en voor provincies een provinciaal blad. Een publicatie op de gemeentelijke website is uiteraard aanvullend toegestaan.

De publicatie wordt doorgaans als pdf beschikbaar gesteld. Die moet voldoen aan de eisen van digitale toegankelijkheid.

Veel organisaties presenteren de geografische kaart daarnaast via een interactieve applicatie. Hierbij is het eenvoudig te schakelen tussen de verschillende geluidbronnen. De kennisgeving kan dan een link bevatten naar de plek waar de geluidbelastingkaart online beschikbaar is.

Vaststellen, geen besluit

Bij de geluidbelastingkaart zijn feiten vastgesteld. Om deze reden wordt de geluidbelastingkaart – anders dan het actieplan geluid – niet ter inzage gelegd voor inspraak. Ook is het vaststellen van een geluidbelastingkaart geen besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Tegen het vaststellen van een geluidbelastingkaart is dan ook geen beroep mogelijk.

De geluidbelastingkaart is bekend voor het publiek.