Ruimtelijk inpassen van kabels en leidingen
De ruimtelijke inpassing van kabels en leidingen wordt geregeld in het omgevingsplan. In sommige gevallen wordt de aanleg van kabels en leidingen met een projectbesluit mogelijk gemaakt. Daarnaast kan een initiatiefnemer met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) toestemming krijgen om de kabel of leiding, in afwijking van de regels van het omgevingsplan, aan te leggen.
Omgevingsplan bepaalt
Veel ondergrondse kabels en leidingen, zoals nutsleidingen (voor telecom, distributieleidingen voor gas, elektriciteit en water en riolering) liggen vaak in de openbare ruimte onder het trottoir of in de straat. Op deze manier zijn ze makkelijk bereikbaar voor beheer en onderhoud. Het omgevingsplan zal de aanleg van deze kabels en leidingen op deze locaties over het algemeen toelaten.
Buisleidingen voor gas, gevaarlijke stoffen, stoom of warm water en hoogspanningsleidingen kunnen op het gebied van veiligheid of gezondheid risico's met zich meebrengen. Voor het toelaten van deze kabels en leidingen gelden instructieregels uit hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl).
Buisleiding van nationaal belang alleen binnen reserveringsgebied
In het omgevingsplan bepaalt de gemeente dat de aanleg van een buisleiding van nationaal belang alleen is toegestaan binnen de begrenzing van het reserveringsgebied.
Bij de aanleg moet het hart van de buisleiding op een afstand van ten minste 5 m vanaf de buitengrenzen van het reserveringsgebied liggen. Hiermee wordt voorkomen dat het belemmeringengebied rond een buisleiding voor het vervoer van gevaarlijke stoffen buiten het reserveringsgebied komt te liggen.
Dit staat in artikel 5.139, lid 1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl).
Lees meer op:
- Buisleiding van nationaal belang: wat valt eronder
- Reserveringsgebied voor buisleidingen van nationaal belang.
Het beginpunt en eindpunt van een buisleiding van nationaal belang kunnen buiten het vastgestelde reserveringsgebied liggen. Artikel 5.139, lid 2, bkl bepaalt dat de buisleiding vanaf het begin- of eindpunt in een zoveel mogelijk rechtstreekse verbinding naar het reserveringsgebied wordt aangelegd.
Buisleiding voor vervoer van gevaarlijke stoffen
Een buisleiding voor het vervoer van aangewezen gevaarlijke stoffen geldt dat bij het wijzigen van het omgevingsplan moet worden voldaan aan de instructieregels over:
- veiligheid rond opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen (paragraaf 5.1.2.2, Bkl)
- belemmeringengebied buisleiding gevaarlijke stoffen (paragraaf 5.1.2.3, Bkl)
Lees meer op:
- Buisleiding voor gevaarlijke stoffen: wat valt eronder
- Belemmeringengebied rond een buisleiding voor het vervoer van gevaarlijk stoffen
Hoogspanningsverbindingen
Voor zover een omgevingsplan van toepassing op een locatie voor een hoogspanningsverbinding met een spanning van ten minste 220 kV, bevat het omgevingsplan het tracé van die hoogspanningsverbinding. Binnen dat tracé laat het omgevingsplan het gebruik als hoogspanningsverbinding en de daarmee verbonden schakel- en transformatorstations en andere voor die hoogspanningsverbinding noodzakelijke hulpmiddelen toe (artikel 5.159, lid 1, Bkl).
Kabels voor telecommunicatie
Het bepalen van het tracé voor aanleg van kabels voor telecommunicatie verloopt niet via het omgevingsplan. De Telecommunicatiewet bevat hiervoor een aparte regeling.
In de Telecommunicatiewet staat dat grondeigenaren zoals gemeenten een gedoogplicht hebben voor aanleg en onderhoud van kabels voor telecommunicatienetwerken in openbare en niet-openbare gronden (artikel 5.2). Voor de aanbieder van telecommunicatie geldt voor de aanleg van kabels in de openbare grond een meldingsplicht bij de gemeente. Er is geen vergunning nodig, maar wel instemming van de gemeente over het tracé van de kabels of leidingen. In het instemmingsbesluit kan het bevoegd gezag voorschriften opnemen over (artikel 5.4, lid 3 van de Telecommunicatiewet):
- de plaats van de werkzaamheden
- het tijdstip van de werkzaamheden
- de wijze van uitvoering van de werkzaamheden
- het bevorderen van medegebruik van voorzieningen
- het afstemmen van de voorgenomen werkzaamheden met beheerders van overige in de grond aanwezige werken
Wijziging van omgevingsplan met een projectbesluit
De artikelen 6.1 en 6.2 van de Energiewet wijzen werken aan van nationaal en provinciaal belang waarvoor het Rijk en de provincie de ruimtelijke inpassing regelen met een projectbesluit. De aanwijzing gaat over:
- de aanleg of uitbreiding van productie-installaties voor energie
- de aansluiting van die installaties op een transmissiesysteem
- de aanleg of uitbreiding van transmissiesystemen
Onder de aanwijzing vallen ook de aanleg of uitbreiding van hoogspanningsverbindingen en buisleidingen voor het vervoer van gas en waterstof.
Evenwichtige toedeling van functies aan locaties
Het omgevingsplan moet regels bevatten die nodig zijn met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper). Deze verplichting geldt ook voor:
- gevallen waarin het omgevingsplan wordt gewijzigd door een projectbesluit
- gevallen waarin bij omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit wordt afgeweken van het omgevingsplan.
Instructieregels met het oog op evenwichtige toedeling van functies aan locaties
Met het oog op ETFAL heeft het Rijk instructieregels gesteld over de inhoud van omgevingsplannen. Deze instructieregels staan in hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving.
Veel van de instructieregels van hoofdstuk 5, Bkl zijn ook van toepassing op het vaststellen van een projectbesluit (artikel 9.1, Bkl). De instructieregels gelden als beoordelingsregel voor een aanvraag omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (artikel 8.0b, 8.0c en 8.0d, Bkl)
Wanneer er mer-verplichtingen gelden
Als een ruimtelijk besluit (omgevingsplan, projectbesluit , omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit) de aanleg, wijziging of uitbreiding van de bepaalde kabels of leidingen mogelijk maakt, moet in de procedure van dat ruimtelijke besluit soms een mer-beoordeling worden uitgevoerd of een milieueffectrapport worden gemaakt. Dit geldt voor:
- hoogspanningsverbindingen
- buisleidingen voor:
- het transport van gas, olie of chemicaliën
- het transport van kooldioxidestromen (CO2) voor geologische opslag, inclusief pompstations
- het transport van stoom of warm water
Welke verplichtingen van toepassing zijn, volgt uit de onderdelen J8 en J9, bijlage V bij het Omgevingsbesluit.
Lees meer over milieueffectrapportage op Milieueffectrapportage
Evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL)
Evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) betekent dat er een balans bestaat tussen verschillende functies die locaties binnen een gebied kunnen vervullen. Deze regels houden meer in dan alleen het bestemmen in een bestemmingsplan. Denk bij een functie bijvoorbeeld aan een netwerkfunctie (kabels en leidingen) of waterbergende functie (milieu).
Lees meer over evenwichtige toedeling van functies aan locaties.