KRW-verantwoording
De Kaderrichtlijn Water (KRW) verplicht om een goede toestand te bereiken en dit geldt juridisch als een resultaatsverplichting. Dat betekent dat de enige legitieme redenen om een KRW-doel niet te halen, te vinden zijn in een aantal expliciete bepalingen van de richtlijn: de 'uitzonderingsmogelijkheden'.
Uitzonderingsmogelijkheid
Voor elke stof/kwaliteitselement dat op 22 december 2027 in een waterlichaam niet voldoet aan het KRW-doel, moet dus (succesvol) een uitzonderingsmogelijkheid worden ingeroepen. Is dat een terecht beroep, dan wordt aan de KRW voldaan, ook al is het KRW-doel niet gehaald.
Om de waterbeheerders te ondersteunen bij het succesvol inroepen van de uitzonderingsmogelijkheden worden onder actielijn 6 van het KRW-impulsprogramma verschillende producten ontwikkeld. Dit betreft handreikingen, een koepelnotitie en standaardmotiveringen. Hiermee kunnen waterbeheerders aan de slag bij het voorbereiden van de motivering van de uitzonderingsmogelijkheden. Bovendien is een helpdesk beschikbaar en wordt na het invullen van de uitzonderingen door de waterbeheerders steekproefsgewijs de kwaliteit daarvan in het stroomgebiedbeheerplan geborgd.
Handreikingen
De volgende handreikingen zijn beschikbaar:
- Doelfasering (pdf, 546 kB) (juni 2025). Een fasering van een KRW-doel in de tijd wegens natuurlijke omstandigheden.
- Doelverlaging (pdf, 338 kB) (juni 2025). Het bereiken van een vastgesteld, lager doel
- Doelverlaging wegens buitenlandse belasting (pdf, 267 kB) (juni 2025). Een aanvullende specifieke handreiking voor doelverlaging wegens buitenlandse belasting
- Technische doelaanpassing (januari 2026). Hierin wordt een verduidelijking gegeven over het proces van doelafleiding ten opzichte van de al bestaande Handreiking KRW-doelen, naar aanleiding van enkele vragen die daarover waren gerezen in de praktijk. Dit moet waterbeheerders ondersteunen bij het vaststellen van de nieuwe doelen.
- Tijdelijke achteruitgang - wegens overmacht (januari 2026).
Koepelnotitie
De Koepelnotitie verantwoording 2027 is een overkoepelend strategiedocument dat de juridische systematiek, bestuurlijke keuzes en het risicomanagement rond de KRW-verantwoording in 2027 samenbrengt. De koepelnotitie duidt de samenhang – qua inhoud en proces – tussen de handreikingen voor gebruik van de uitzonderingsmogelijkheden, de standaardmotiveringen en de andere producten van actielijn 6 van het KRW-impulsprogramma, en bevat een 'richtingaanwijzer' tussen de verschillende uitzonderingsmogelijkheden, en daarmee tussen de opgestelde handreikingen.
Standaardmotiveringen
Naast de handreiking en koepelnotitie zijn standaardmotiveringen opgesteld ter ondersteuning van de waterbeheerders. Daardoor hoeft in enkele veel voorkomende gevallen niet elke waterbeheerder afzonderlijk een motivering te bedenken. Het gaat zoveel mogelijk om pasklare teksten, waarbij de waterbeheerder deze soms nog wel moet toespitsen op de betreffende situatie in zijn waterlichamen. Ook moet de waterbeheerder steeds nagaan of de standaardtekst ook voor zijn specifieke geval passend is. Het gaat puur om een hulpmiddel. De beschikbare standaardmotiveringen zijn te vinden op de pagina Standaardmotiveringen.
Helpdesk
De helpdesk van het KRW-Impulsprogramma is beschikbaar om gerichte vragen over de inzet van uitzonderingsmogelijkheden in specifieke gevallen te beantwoorden, daar waar de overige producten op deze pagina onvoldoende richting bieden. Vragen kunnen via het contactformulier KRW-Impulsprogramma worden ingediend. Waar mogelijk biedt de helpdesk uitleg om meer duidelijkheid te geven, maar deze is niet bedoeld om individuele casussen tot in detail af te handelen. Op de pagina veelgestelde vragen kunt antwoorden vinden ter ondersteuning van de waterbeheerders.
Kwaliteitsborging
Ten slotte zal in 2027 een steekproefsgewijze kwaliteitscontrole worden uitgevoerd op de in het Waterkwaliteitsportaal ingediende uitzonderingen en motiveringen, om te zorgen dat Nederland in 2027 zo'n goed mogelijke kans maakt om aan de KRW te kunnen voldoen als SGBP4 wordt opgeleverd aan de Europese Commissie.