Zoeken in deze site

KRW-verantwoording

De Kaderrichtlijn Water (KRW) verplicht om een goede toestand te bereiken en dit geldt juridisch als een resultaatsverplichting. Dat betekent dat de enige legitieme redenen om een KRW-doel niet te halen, te vinden zijn in een aantal expliciete bepalingen van de richtlijn: de 'uitzonderingsmogelijkheden'.

Uitzonderingsmogelijkheid

Voor elke stof/kwaliteitselement dat op 22 december 2027 in een waterlichaam niet voldoet aan het KRW-doel, moet dus (succesvol) een uitzonderingsmogelijkheid worden ingeroepen. Is dat een terecht beroep, dan wordt aan de KRW voldaan, ook al is het KRW-doel niet gehaald.

Om de waterbeheerders te ondersteunen bij het succesvol inroepen van de uitzonderingsmogelijkheden, worden onder actielijn 6 van het KRW-impulsprogramma verschillende producten ontwikkeld. Dit betreft handreikingen, een koepelnotitie en standaardmotiveringen. Hiermee kunnen waterbeheerders aan de slag bij het voorbereiden van de motivering van de uitzonderingsmogelijkheden. Bovendien is een helpdesk beschikbaar en wordt na het invullen van de uitzonderingen door de waterbeheerders steekproefsgewijs de kwaliteit daarvan in het stroomgebiedbeheerplan geborgd.

Handreikingen

Voor de belangrijkste uitzonderingsmogelijkheden is een handreiking opgesteld. Deze handreikingen beschrijven wat het juridische gevolg is van de inzet van een uitzonderingsmogelijkheid, aan welke juridische randvoorwaarden moet zijn voldaan en wat praktisch gezien nodig is voor een beroep op de uitzonderingsmogelijkheid. De volgende handreikingen zijn beschikbaar:

  1. Doelfasering (pdf, 546 kB) (juni 2025). Een fasering van een KRW-doel in de tijd wegens natuurlijke omstandigheden.
  2. Doelverlaging (pdf, 338 kB) (juni 2025). Het bereiken van een vastgesteld, lager doel.
  3. Doelverlaging wegens buitenlandse belasting (pdf, 267 kB) (juni 2025). Een aanvullende specifieke handreiking voor doelverlaging wegens buitenlandse belasting.
  4. Technische doelaanpassing (januari 2026). Hierin wordt een verduidelijking gegeven over het proces van doelafleiding ten opzichte van de al bestaande Handreiking KRW-doelen, naar aanleiding van enkele vragen die daarover waren gerezen in de praktijk. Dit moet waterbeheerders ondersteunen bij het vaststellen van de nieuwe doelen.
  5. Tijdelijke achteruitgang – wegens overmacht (januari 2026).

Koepelnotitie

De Koepelnotitie verantwoording 2027 is een overkoepelend strategiedocument dat de juridische systematiek, bestuurlijke keuzes en het risicomanagement rond de KRW-verantwoording in 2027 samenbrengt. De koepelnotitie duidt de samenhang – qua inhoud en proces – tussen de handreikingen voor gebruik van de uitzonderingsmogelijkheden, de standaardmotiveringen en de andere producten van actielijn 6 van het KRW-impulsprogramma, en bevat een 'richtingaanwijzer' tussen de verschillende uitzonderingsmogelijkheden, en daarmee tussen de opgestelde handreikingen.

Standaardmotiveringen

Naast de handreiking en koepelnotitie zijn standaardmotiveringen opgesteld ter ondersteuning van de waterbeheerders. Daardoor hoeft in enkele veelvoorkomende gevallen niet elke waterbeheerder afzonderlijk een motivering te bedenken. Het gaat zoveel mogelijk om pasklare teksten, waarbij de waterbeheerder deze soms nog wel moet toespitsen op de situatie in kwestie in zijn waterlichamen. Ook moet de waterbeheerder steeds nagaan of de standaardtekst ook voor zijn specifieke geval passend is. Het gaat puur om een hulpmiddel. De beschikbare standaardmotiveringen zijn te vinden op de pagina Standaardmotiveringen.

Verantwoording van achteruitgang

De bovenstaande informatie helpt waterbeheerders met het verantwoorden wanneer niet voldaan is aan de verbeterdoelstelling om uiterlijk in 2027 een goede toestand te bereiken. Naast deze verbeterdoelstelling is achteruitgang van de toestand verboden. Als zich die toch voordoet, kan er ook reden zijn daarvoor een verantwoording te geven. Om dat te faciliteren, zijn de volgende vuistregels (pdf, 130 kB) opgesteld. Met behulp van het daarin opgenomen stappenplan kunnen waterbeheerders via het Waterkwaliteitsportaal een verantwoording geven.

Helpdesk

De helpdesk van het KRW-Impulsprogramma is beschikbaar om gerichte vragen over de inzet van uitzonderingsmogelijkheden in specifieke gevallen te beantwoorden, daar waar de overige producten op deze pagina onvoldoende richting bieden. Vragen kunnen via het contactformulier KRW-Impulsprogramma worden ingediend. Waar mogelijk biedt de helpdesk uitleg om meer duidelijkheid te geven, maar deze is niet bedoeld om individuele casussen tot in detail af te handelen. Op de pagina veelgestelde vragen kunt antwoorden vinden ter ondersteuning van de waterbeheerders.

Kwaliteitsborging

Ten slotte zal in 2027 een steekproefsgewijze kwaliteitscontrole worden uitgevoerd op de in het Waterkwaliteitsportaal ingediende uitzonderingen en motiveringen, om te zorgen dat Nederland in 2027 een zo goed mogelijke kans maakt om aan de KRW te kunnen voldoen als SGBP4 wordt opgeleverd aan de Europese Commissie.