Systeemkennis Zeegaten

Met die kennis worden natuurlijke processen en de invloed van menselijk ingrijpen in het Waddengebied en de Zeeuwse Delta beter begrepen. Ook kunnen de eilandkoppen en -kusten beter worden beheerd.

Dit project bestaat uit 3 deelprojecten:

1. Kustfundament interacties

Dit deelproject onderzoekt de grootschalige ontwikkeling van het kustsysteem. Met grootschalig worden de grotere tijd- en ruimte-schaal bedoeld, namelijk het zeegatsysteem en het gehele kustsysteem.

Onderzoeken naar grootschalig morfologisch gedrag duiden de historische ontwikkeling van het zeegatsysteem en helpen de onderliggende processen te begrijpen. Daarmee zijn dit type studies essentieel in het vergroten van de basiskennis over de werking van zeegaten. Vaak wordt daarbij ook een doorvertaling van de grote schaal naar de kleinere schalen gemaakt, zodat de grootschalige processen in het zeegatsysteem ook gelinkt worden aan de kleinschalige processen van de eilandkust.

Door de werking samen te vatten in een conceptueel model kunnen de ontwikkelingen op verschillende tijd- en ruimteschalen aan elkaar gelinkt worden. Hiermee kunnen beheerders de werking van het kustsysteem niet alleen uitleggen, maar ook een beeld krijgen bij de uitdagingen in het beheer van de toekomst (bijvoorbeeld onder invloed van zeespiegelstijging).

Naast de grootschalige morfologische ontwikkeling richt kennisontwikkeling zich ook op het ontwikkelen van generieke kennis over de toepasbaarheid van systeemsuppleties. Dit zijn grootschalige zandsuppleties rondom een zeegatsysteem om de natuurlijke processen op een dusdanige manier te benutten om op lange termijn (>20 jaar) het onderhoud van de kustlijn te optimaliseren. Ze dienen daarmee als aanvulling ten opzichte van bestaande, beproefde suppletiemethoden. Omdat het een nieuwe methode betreft, is er veel onderzoek nodig.

2. Optimaal MKL en BKL beheer

Deze onderzoekslijn richt zich op het ontwikkelen van basiskennis op de schaal van eilandkusten, buitendelta’s, banken, geulen en suppleties. Het analyseren van het kustgedrag op deze schalen levert waardevolle inzichten op voor het directe beheer van het kustsysteem en voor optimalisatie van het onderhoud aan het kustsysteem. Daarnaast richt dit onderdeel zich op de analyse van lokale vraagstukken en probleemlocaties, waar mogelijk een (toekomstige) suppletie voor benodigd is.

In voorgaande jaren is veel kennis opgebouwd door voor ieder zeegat de morfologische ontwikkelingen van de buitendelta’s in detail te beschouwen. Deze onderzoeken hebben unieke generieke kennis opgeleverd m.b.t de rol van sediment-bypassing en de aanlanding van banken op de eilanden.

Deze kennis is essentieel voor het suppletiebeheer van de centrale eilandkusten. In het vervolg worden juist de eilandkoppen en -staarten meer onderzocht. De eilandkoppen zijn vaak aan erosie onderhevig, waardoor (intensieve) beheermaatregelen nodig zijn. Ook treden er nog steeds onverwachte ontwikkelingen op zoals de oevervallen bij het Havenstrand Vlieland en Ameland. Dit onderzoek is meestal afgestemd met het Kennisprogramma morfologie Waddenzee.

3. Ontwikkeling van tools en modellen.

Deze onderzoekslijn focust zich op de ontwikkeling van het modelinstrumentarium en het op orde brengen van de bodemdata. Een belangrijke component hierbij is ook innovatie. Denk hierbij aan de ontwikkeling en het gebruik van SedTRAILS en Satelite-Derived Bathymetry.

Ook richten we ons op de toepassing van Data Tools, zoals de Bedform Toolbox, geulpatroon herkenning en sedimentleeftijd bepaling, waarmee aanvullend inzicht uit bestaande datasets kan worden verkregen.

Naast de veel gebruikte Jarkus en Vaklodingen datasets intensifiëren we het gebruik van beheerlodingen als aanvullende dataset. Gebruik van dit soort innovatieve instrumenten en analyses kan nieuwe inzichten verschaffen in de ontwikkeling van het kustsysteem die ten goede komen aan het beheer en onderhoud van de kust.