Instructie – procedure en rechtsgevolgen

Op deze pagina

• Vooraf overleggen en afstemmen
• Voorbereidingsprocedure
• Rechtsbescherming
• Bekendmaking en publicatie
• Digitaal beschikbaar
• De rechtsgevolgen bij niet goed uitvoeren van de instructie

Vooraf overleggen en afstemmen

Voordat het Rijk of de provincie met een instructiebesluit Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper) een instructie geeft, is het verplicht om overleg te voeren met het bestuursorgaan dat de instructie zal ontvangen. Dit staat in artikel 10.6 Omgevingsbesluit. Zo komt het instructiebesluit niet als verrassing. Het bestuurlijk overleg vindt bij voorkeur mondeling plaats. Lukt dit niet? Dan kan het ook op een andere manier. Bijvoorbeeld met een mailwisseling.

Ook moet het bestuursorgaan dat de instructie geeft, rekening houden met de taak- en bevoegdheidsverdeling volgens de Omgevingswet en de instructie zo veel mogelijk afstemmen met het bestuursorgaan dat de instructie krijgt. Dit volgt uit artikel 2.2 Omgevingswet.

Een instructie voor een provinciaal of nationaal belang kan alleen als dat belang vooraf al kenbaar was uit een openbaar document. Bijvoorbeeld een beleidsdocument zoals de omgevingsvisie of programma, een beleidsbrief of beleidsnota. Zie artikel 2.35, lid 2 Omgevingswet.

Voorbereidingsprocedure

Voor de totstandkoming van een instructiebesluit geldt de korte procedure uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Rechtsbescherming

Een instructie is een besluit waartegen geen bezwaar kan worden ingediend. Dit staat in bijlage 1 bij de Awb. Wel is tegen een instructie rechtsreeks beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State mogelijk. Dit staat in artikel 2 van bijlage 2 bij de Awb. Gaat de instructie over een besluit? Dan heeft de instructie dezelfde rechtsbescherming als dat besluit. Dit volgt uit artikel 16.85 van de Omgevingswet in samenhang met bijlage 1 en artikel 2 van bijlage 2 bij de Awb. De instructie wordt dan voor beroep geacht deel uit te maken van het besluit waarop de instructie betrekking heeft.

Bekendmaking en publicatie

Een instructiebesluit wordt bekendgemaakt door toezending of uitreiking aan het bestuursorgaan waaraan het is gericht (artikel 3:41 Awb).

Van een instructie wordt bij of zo snel mogelijk na de bekendmaking mededeling gedaan in het provinciaal blad of de Staatscourant (artikel 10.6a Omgevingsbesluit).

Digitaal beschikbaar

In de Regeling elektronische publicaties (bijlage II) staat dat een instructie moet voldoen aan de Standaard officiële publicaties en het bijbehorende toepassingsprofiel voor omgevingsdocumenten (STOP/TPOD). Lees meer in de wegwijzer TPOD.

De rechtsgevolgen bij niet goed uitvoeren van de instructie?

Wanneer een instructie niet goed of te laat wordt uitgevoerd, kan de instructie niet opnieuw worden gegeven. Er is dan sprake van taakverwaarlozing. De minister of provincie kunnen dan gebruik maken van de generieke interbestuurlijke toezichtsinstrumenten schorsing en vernietiging of indeplaatstreding zoals geregeld in de Gemeentewet, Provinciewet, Waterschapswet en de Omgevingswet.

Mogelijkheden van de minister

• De instructie uitvoeren namens en ten laste van het bestuursorgaan aan wie de instructie is gericht (indeplaatstreding).
• Een besluit van het bestuursorgaan aan wie de instructie is gericht, schorsen en bij de Kroon voordragen voor vernietiging.

Indeplaatstreding bij een instructie gericht aan de gemeente, is een uiterst middel. De minister kan namelijk ook de provincie vragen om de instructie namens en ten laste van de gemeente uit te voeren (indeplaatstreding).

Mogelijkheden van de provincie

• De instructie uitvoeren namens en ten laste van het bestuursorgaan aan wie de instructie is gericht (indeplaatstreding).
• De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vragen om een besluit van de gemeente te schorsen of voor te dragen voor vernietiging door de Kroon.
• Een besluit van het waterschap schorsen of vernietigen.

Meer informatie

Meer informatie over het instrument instructie vindt u via de pagina Instructie.