Terugblik Netwerkbijeenkomst Energiebesparing en CoP 19 maart 2026

Ochtend: Community of Practice Auditmethode bij onderzoeksplichtige bedrijven

Op 19 maart verkenden toezichthouders en adviseurs tijdens een Community of Practice de toepassing van de auditmethode bij onderzoeksplichtige bedrijven.

De auditmethode, gebaseerd op de ISO-systematiek, richt zich op de borging van energiebesparing binnen bedrijven via een top-down aanpak (van beleid naar uitvoering). Tijdens de bijeenkomst is gekeken hoe deze methode vertaald kan worden naar een lichtere variant, breder toepasbaar in de praktijk.

Belangrijke aandachtspunten zijn de benodigde capaciteit en voorbereiding, en de wens voor een meer uniforme werkwijze om een gelijk speelveld te creëren. Ook is behoefte aan meer focus op de effectiviteit van maatregelen binnen het energieprogramma van bedrijven. De inzichten worden de komende periode verder uitgewerkt.

Middag: Netwerkbijeenkomst Energiebesparing

In de middag startte de netwerkbijeenkomst Energiebesparing. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat gaf een update over de financiering van omgevingsdiensten vanaf 2027, de uitkomsten van de internetconsultatie rond de EED en de eerste bevindingen uit het onderzoek naar de financiering van omgevingsdiensten. Na het plenaire deel volgden 2 deelsessies: 1 over het gebruik van netbeheerdersdata in de praktijk en 1 over financiële regelingen voor energiebesparing bij bedrijven.

Na de pauze deelde Omgevingsdienst NL de actuele stand van zaken, met specifieke aandacht voor de voortgang van de Portefeuilleaanpak en de verduurzaming binnen Defensie. Vervolgens haalde IPLO feedback op over hoe deelnemers de netwerkbijeenkomsten ervaren en welke wensen zij hebben voor toekomstige edities.

Tot slot vond de 2e ronde deelsessies plaats, waarin werd ingezoomd op een werkwijze voor GACS‑toezicht en kregen deelnemers een kijkje achter de schermen bij Rijkswaterstaat.

Hieronder kunt u een korte samenvatting van elke deelsessie vinden.

Netbeheerdersdata in de praktijk

Yorick Vink (IPLO), Erik Devilee (OD WH) en Muhammed Tanrisever (OD NZKG)

Tijdens de sessie werd aan de hand van 2 praktijkvoorbeelden laten zien hoe omgevingsdiensten momenteel werken met de nieuw beschikbare netbeheerdersdata. In beide gevallen startte het proces met het filteren van de dataset, waarbij dubbele adressen werden verwijderd of samengevoegd.

Daarna volgde veel handmatig werk: gegevens moesten worden aangevuld, aangepast en verrijkt met interne kennis en informatie uit het zaaksysteem. De dataset leverde voor beide omgevingsdiensten waardevolle nieuwe adressen op van bedrijven die eerder nog niet in beeld waren. Hoewel de dataset nog niet perfect is, biedt deze nu al volop kansen om de data gericht in te zetten voor toezicht en handhaving.

Financiële regelingen voor energiebesparing bij bedrijven

Ronald Lenderink en Wim Boeken (RVO)

De belangrijkste subsidie- en fiscale regelingen waar bedrijven en organisaties gebruik van kunnen maken passeerden de revue. Dit zijn:

• Energie-Investeringsaftrek (EIA),
• Milieu-Investeringsaftrek en Willekeurige Afschrijving van Milieu-investeringen (MIA en Vamil),
• Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE),
• Subsidieregeling Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA)

Een belangrijke tip voor bedrijven: neem voordat een investeringen gedaan wordt contact op met de RVO-helpdesk. Zo weet men zeker dat men voldoet aan de voorwaarden van de regeling om in aanmerking te komen voor een financiële bijdrage.

Meer informatie: Subsidie- en financieringswijze van RVO

Werkwijze voor GACS-toezicht

Anneke Marien (IPLO) en Rob Mulder (OD NZKG)

De sessie begon met een korte plenaire presentatie om alle aanwezigen op hetzelfde kennisniveau te brengen. De verplichting werd kort toegelicht en een Omgevingsdienst vertelde over het plan van aanpak dat zij hadden geschreven voor hun gemeenten. Daarna konden de aanwezigen zelf aan de slag.

De zaal werd ingedeeld in verschillende groepjes die elk een deel van de beschikbare GACS-checklist van RVO gingen doornemen. Belangrijkste vraag daarbij was; hoe zou jij dit als toezichthouder controleren? Het bleek niet altijd even makkelijk om direct alle antwoorden te vinden. Een goed werkend GACS hangt van veel verschillende elementen samen en daarop toezien is (met weinig ervaring) nog lastig. De komende tijd zullen toezichthouders meer kennis, kunde en ervaring moeten gaan opbouwen.

Een kijkje in de keuken bij het bedrijf Rijkswaterstaat

Sylvia Koolmees en Kees Sanderse (RWS)

Rijkswaterstaat werkt aan een landelijk programma om het energieverbruik van infrastructuur te verminderen, met als pijlers de portefeuilleaanpak (van label C naar A) en de energiebesparingsplicht. In Zeeland is een pilot uitgevoerd waarbij, via centrale meetdata en standaard maatregelenlijsten (EML's), het energiegebruik van objecten als sluizen, bruggen en tunnels tot op componentniveau kan worden ingeschat. Deze methode blijkt in 98% van de gevallen toepasbaar en helpt om gericht maatregelen te plannen.

De inzichten uit de pilot worden nu vertaald naar een landelijke aanpak, parallel aan de ontwikkeling van een centraal energiemanagementsysteem (EMS) en de planning voor 2026–2027. Door stap voor stap te werken met duidelijke standaarden en monitoring, kan Rijkswaterstaat energiebesparing structureel en reproduceerbaar doorvoeren binnen de gehele organisatie.