Tijdlijn ontwikkelingen EPBD IV
In mei 2024 is Europese overeenstemming bereikt over de herziene Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD IV) Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper). Het doel is een emissievrije gebouwenvoorraad in 2050, met tussentijdse doelen en eisen. Nederland moet dit voor eind mei 2026 vertalen naar het nationale beleid. De implementatie wordt in tranches opgedeeld. Uitleg vindt u op de pagina Toelichting per artikel EPBD IV. Hieronder vindt u een tijdlijn van de ontwikkelingen.
Het 1e deel van de nieuwe regels van de EPBD IV gaat gelden vanaf 29 mei 2026. De regels gaan stapsgewijs in tussen 2026 en 2033. Ze bevatten wijzigingen voor het onderwerp energiebesparing in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de Omgevingsregeling (Or). Deze tranche gaat over de volgende onderwerpen:
- bepalingsmethode energieprestatie gebouwen
- zonne-energie op gebouwen
- technische bouwsystemen
- laadpalen en fietsparkeerplekken
- gegevensuitwisseling energieprestatie gebouwen
- het uitbreiden van de informatie op het energielabel en verplichting van het energielabel voor monumenten
- de wijze van het uitvoeren van keuringen van gebouwinstallaties en het rapporteren daarover
In de nieuwe versie van NTA 8800 (NTA 8800:2026) zijn wijzigingen doorgevoerd die noodzakelijk zijn om te voldoen aan Richtlijn (EU) 2024/1275 over de energieprestatie van gebouwen. Verder zijn wijzigingen doorgevoerd om de kwaliteit van de bepaling van de energieprestatie beter te kunnen waarborgen.
Zie de Consultatie energiebepalingsmethode NTA (deze consultatie is inmiddels gesloten).
Dit besluit vormt de 1e tranche van de implementatie van Richtlijn (EU) 2024/1275 over de energieprestatie van gebouwen (EPBD IV). Het besluit voert daartoe nieuwe bepalingen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en Omgevingsbesluit (Ob) in.
Zie de Consultatie EPBD IV 1e tranche (deze consultatie is inmiddels gesloten).
De wijziging van het Bbl worden gevolgd door de consultatie van de bijbehorende aanpassing van de Omgevingsregeling. Deze vormen samen de eerste tranche van de implementatie van Richtlijn (EU) 2024/1275 over de energieprestatie van gebouwen (EPBD IV).
Deze consultatie gaat specifiek over de artikelen 13, 16 en 19 tot en met 24 van de richtlijn EPBD IV.
Zie de Consultatie Omgevingsregeling EPBD IV 1e tranche (deze consultatie is inmiddels gesloten).
Op 7 mei 2026 zijn de wijzigingen van het Bbl en de Omgevingsregeling voor de 1e tranche bekendgemaakt. De wijzigingen treden op 29 mei 2026 in werking.
Zie de publicatie in het staatsblad: Staatsblad 2026, 103 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen
Het 2e deel van de nieuwe regels van de EPBD IV worden in 2027 gewijzigd. Deze verplichtingen gaan beide gelden per 1 januari 2028. Ze bevatten wijzigingen voor het Bbl over:
- ZEB-eisen (zero emission buildings) voor nieuwbouw van overheidsorganisaties vanaf 2028
- de verplichting om de emissies gedurende de levenscyclus te berekenen voor nieuwbouw met een gebruiksoppervlakte van meer dan 1000 m2 en de uitkomst op het energielabel te zetten. Deze berekening heet whole life-cycle global warming potential (WLC-GWP).
Tussen 29 april 2026 en 26 mei 2026 kan gereageerd worden op de voorgestelde wijzigingen van het Bbl in verband met de tweede tranche van de EPBD IV. Deze consultatie heeft betrekking op:
- De verplichting dat nieuwe gebouwen die eigendom zijn van overheidsinstanties vanaf 1 januari 2028 emissievrij moeten zijn.
- De verplichting om voor nieuwe gebouwen met een gebruiksoppervlakte van meer dan 1.000 m² de bijdrage aan de opwarming van de aarde over de volledige levenscyclus van het bouwwerk te berekenen en deze uitkomst op het energielabel te vermelden (WLC‑GWP).
- De verplichting om de minimumeisen voor energieprestaties aan te passen aan de kostenoptimale niveaus, wat leidt tot een aanscherping van de eisen.
Tussen augustus en oktober 2026 vindt de internetconsultatie plaats over de 2e tranche EPBD IV-wijzigingen van de Omgevingsregeling. Deze consultatie gaat over de bepalingsmethode WLC-GWP.
Vaststelling en bekendmaking aangescherpte nieuwbouweisen voor overheidsinstanties die gelden van 1 januari 2028 tot 1 januari 2030.
Inwerkingtreding aangescherpte nieuwbouweisen voor overheidsinstanties en bepalingsmethode WLC-GWP.
Het 3e deel van de nieuwe regels van de EPBD IV wordt in 2027 vastgesteld en gaan gelden vanaf 2030. Ze bevatten wijzigingen over:
- Minimum energieprestatie-eisen (MEPS) utiliteitsbouw
- ZEB-eisen (zero emission buildings) voor bestaande bouw
Tussen augustus en oktober 2026 vindt de internetconsultatie plaats over de 3e tranche EPBD IV wijzigingen van het Bbl en Bkl. Deze consultatie gaat over de minimum energieprestatie-eisen voor utiliteitsgebouwen die per 2030 en 2033 gaan gelden en het ZEB-niveau voor de bestaande gebouwen.
Tussen augustus en oktober 2026 vindt de internetconsultatie plaats over de 3e tranche EPBD IV wijzigingen van de Omgevingsregeling.
In juni 2027 zullen de wijzigingen van het Bbl en de Omgevingsregeling bekendgemaakt worden.
Inwerkingtreding MEPS (slechtst presterende utiliteitsbouw moet verbeterd zijn) en inwerkingtreding ZEB-eisen voor bestaande gebouwen.
Het 4e deel van de nieuwe regels uit de EPBD IV wordt in 2029 vastgesteld en treedt op 1 januari 2030 in werking. De 4e tranche bevat wijzigingen over:
- Herijking ZEB-eisen voor nieuwbouw (2028) en WLC-GWP (2030)
- Nieuwe indeling energielabels
- Gemoderniseerde bepalingsmethode energielabel
De planning van de vierde tranche wordt verder aangevuld wanneer deze informatie beschikbaar komt.
Richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD IV)
De richtlijn heet voluit ‘Richtlijn (EU) 2024/1275 van het Europees Parlement en de Raad van 24 april 2024 betreffende de energieprestatie van gebouwen (herschikking)’. Dit is de titel in het publicatieblad van de EU (PbEU L 2024/1275).
Ga naar de website voor EU-recht EUR-Lex voor de geconsolideerde tekst van Richtlijn (EU) 2024/1275. De roepnaam ‘richtlijn energieprestatie van gebouwen’ staat als begrip in de bijlage bij de Omgevingswet.
De richtlijn energieprestatie van gebouwen is ook bekend als EPBD IV, afgeleid van de Engelse roepnaam Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). IV staat voor de 4e herziening van de richtlijn.
Uitleg
De richtlijn energieprestatie van gebouwen heeft tot doel de energieprestatie van gebouwen binnen de EU te verbeteren, om in 2050 een emissievrij gebouwenbestand te bereiken. Het gaat daarbij om de energieprestatie en de integratie van hernieuwbare energiebronnen bij zowel nieuwe als bestaande gebouwen.
De richtlijn wordt stapsgewijs (in tranches) geïmplementeerd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en de Omgevingsregeling.
Ga voor meer informatie naar de pagina EPBD-richtlijn (Energy Performance of Buildings Directive).