Gemeentelijke zorgtaak inzameling stedelijk afvalwater

Het rioleringsbeheer is gebaseerd op het totaal aan water dat vrijkomt en de rol van de riolering in de afvoer van dit totaal. Ook het aansluiten van huishoudelijke lozingen op de gemeentelijke riolering of een Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA) behoort tot de activiteiten.

De zorgtaak van de gemeente vloeit voort uit de Europese Richtlijn stedelijk afvalwater. Dit is opgenomen in de Omgevingswet; in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper) staat dat de gemeente zorg draagt voor aanleg, beheer en onderhoud van een openbaar vuilwaterriool (artikel 3.16 Bkl).

Vuilwaterriool voor huishoudelijk afvalwater

De gemeente is verantwoordelijk voor aanleg en beheer van vuilwaterriolen binnen de bebouwde kom. En ook voor het transport van het afvalwater naar een zuiveringtechnisch werk, bijvoorbeeld een rioolwaterzuiveringsinstallatie (rwzi).

Eigenlijk geldt ook buiten de bebouwde kom (het buitengebied) de gemeentelijke taak voor de inzameling van huishoudelijk afvalwater. Soms is er sprake van locaties waarbij huishoudelijk afvalwater vrij kan komen met minder dan 2000 inwonerequivalenten. Als de aanleg van een vuilwaterriool dan niet doelmatig is, dan hoeft de gemeente deze taak niet in te vullen. Bij het beoordelen van doelmatigheid spelen milieubelangen ook een rol.

Bedrijfsafvalwater

De gemeente hoeft het lozen van bedrijfsafvalwater en vloeibare afvalstoffen op het openbaar vuilwaterriool niet toe te staan. Het lozen van huishoudelijk afvalwater moet de gemeente wel toestaan.

Belangrijk is om te weten dat een gemeente sanitair afvalwater altijd moet zien als huishoudelijk afvalwater. Sanitair afvalwater van bedrijven is dus nooit bedrijfsafvalwater.

IBA in plaats van riool

In plaats van riolering kan een gemeente of een waterschap ook besluiten om een IBA, een Individuele Behandeling van Afvalwater, te (laten) installeren. Voorwaarde is wel dat het milieu net zo goed wordt beschermd als bij lozing in een vuilwaterriool.

De voorwaarden voor deze voorzieningen moeten in het omgevingsplan of waterschapsverordening staan. Hierin staat ook wie de IBA in beheer heeft: de gemeente of de perceeleigenaar. Gemeenten en waterbeheerder doen dit in onderlinge afstemming en zo nodig in overleg met de provincie.

Eisen IBA in beheer bij een particulier of bedrijf

Als aansluiting op een vuilwaterriool niet mogelijk is en als de gemeente de zorgplicht niet anders invult, dan hebben inwoners en bedrijven een eigen verantwoordelijkheid als lozer van (huishoudelijk) afvalwater.

Bedrijven of particulieren mogen géén ongezuiverd (huishoudelijk) afvalwater lozen. Ze zijn in deze gevallen dan zelf verantwoordelijk voor een zuiveringsvoorziening. En dus voor aankoop, installatie en onderhoud van een IBA, die aan de wettelijke eisen voldoet.

Binnen de bebouwde kom is het ook mogelijk dat een particulier gebruik maakt van een IBA. De gemeente mag deze verantwoordelijkheid wél van deze lozers overnemen.