Toepasbare regels voor maatwerkregels toevoegen met een aansluitpunt

Op deze pagina

• Afwijken van regels met maatwerkregels
• Aansluitpunten voor toepasbare regels voor maatwerkregels
• Om rekening mee te houden
• Stappenplan lokale aansluiting maken en beheren
• Aansluitpunten voor rijksregels

Afwijken van regels met maatwerkregels

Lokale overheden mogen in sommige gevallen afwijken van regels van het Rijk of de provincie. Dit kan met maatwerkregels, bijvoorbeeld bij onvoorziene situaties of bijzondere gevallen. Dit kan alleen als het Rijk of de provincie dit ook toestaat. Dit leggen ze dan vast in de algemene regels in een algemene maatregel van bestuur (AMvB) of de omgevingsverordening.

Provincies, gemeenten en waterschappen kunnen met maatwerkregels afwijken van rijksregels. Gemeenten en waterschappen kunnen dit ook bij provinciale regels. Meer over maatwerkregels vindt u op de pagina Maatwerkregel.

Aansluitpunten voor toepasbare regels voor maatwerkregels

Toepasbare regels voor maatwerkregels aanleveren

Heeft uw organisatie maatwerkregels vastgesteld? En zijn deze verwerkt in het omgevingsplan of de verordening? Dan vertaalt u de maatwerkregels ook naar toepasbare regels als dat nodig is. Bijvoorbeeld omdat u andere indieningsvereisten heeft of een andere conclusie heeft voor de Vergunningcheck.

U levert uw toepasbare regels voor maatwerkregels niet aan bij een activiteit in het omgevingsplan of verordening. Dit doet u bij de bijbehorende activiteit van het Rijk of provincie. Hiervoor voegt het Rijk of de provincie een aansluitpunt toe in de toepasbare regels van de activiteit in kwestie. Dit zorgt ervoor dat u deze toepasbare regels van het Rijk of provincie uit kunt zetten. En uw eigen lokale toepasbare regels kunt toevoegen.

Een aansluitpunt is altijd voor 1 type organisatie: voor een provincie, een gemeente óf een waterschap. U vraagt een aansluitpunt aan bij het Rijk of uw provincie. Verderop op deze pagina leest u hoe u dit doet bij het Rijk. Ook vindt u een overzicht van de beschikbare aansluitpunten van het Rijk.

Standaard aansluiting en lokale aansluiting

Standaard aansluiting

Aan een aansluitpunt koppelt het Rijk of de provincie een standaard aansluiting. Dit zijn de toepasbare regels van het Rijk of de provincie die gelden wanneer er geen lokale maatwerkregels zijn.

De standaard aansluiting heeft geen eigen locatie. Deze is altijd gelijk aan de locatie van de activiteit waar het aansluitpunt bij hoort. Een standaard aansluiting wordt in de Standaard toepasbare regels (STTR) ook wel een SAS genoemd.

Lokale aansluiting

Vragen uw lokale maatwerkregels om aanpassingen aan de toepasbare regels in de standaard aansluiting? Dan vervangt u de standaard aansluiting door een lokale aansluiting (LAS). Zo kunt u uw maatwerkregels verwerken in de toepasbare regels.

Bij een lokale aansluiting geeft u aan op welke locatie de regels gelden. Dat kan uw ambtsgebied zijn, maar ook een kleinere locatie. Voor de rest van uw ambtsgebied gelden dan de regels van de standaard aansluiting.

Meer over de werking van een aansluitpunt vindt u in Hoofdstuk 7 van de specificatie van de Standaard toepasbare regels (STTR).

Aansluitpunten bekijken in de RTR

U kunt alle beschikbare aansluitpunten bekijken in de Registratie toepasbare regels (RTR). Dit werkt zo:

• Kies bij de filteropties voor 'Toon alle opties'.
• Kies bij Bestuursorgaan uw provincie of 'Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties'.
• Kies daarna onder 'Aansluitpunten' voor uw eigen type organisatie: provincie, waterschap of gemeente.
  

Onderaan deze pagina vindt u een overzicht van de beschikbare aansluitpunten van het Rijk.

Om rekening mee te houden

Lokale aansluiting vervangt standaard aansluiting volledig

Een standaard aansluiting bestaat altijd uit een volledige set toepasbare regels voor een regelbeheerobject. Het zijn dus bijvoorbeeld alle toepasbare regels van het Rijk voor de Vergunningcheck voor een bepaalde activiteit. Dit is afgesproken bij de beheerafspraken die het Rijk, provincies en gemeenten hebben gemaakt.

Dat betekent dat een standaard aansluiting in de praktijk meer toepasbare regels bevat dan waarvoor maatwerk mogelijk is. En dat u in uw lokale aansluiting ook de regels van het Rijk of de provincie overneemt waar geen maatwerk voor geldt.

Hou daarom ook rekening met het volgende als u een standaard aansluiting vervangt:

• Advies is om standaard aansluiting te importeren
  Een standaard aansluiting bevat in de praktijk meestal meer toepasbare regels dan waarvoor maatwerk mogelijk is. Daarom is het advies om de standaard aansluiting te importeren in uw regelbeheersoftware. En deze daarna te aan te passen aan uw lokale maatwerkregels. Zo neemt u automatisch ook de regels over die geen onderdeel zijn van de maatwerkregels.
• Verwerk wijzigingen in standaard aansluiting zelf
  Het komt voor dat het Rijk of een provincie een standaard aansluiting wijzigt, bijvoorbeeld door een wetswijziging. Of omdat ze verbeteringen doen voor de begrijpelijkheid of gebruikersvriendelijkheid. Deze wijzigingen werken niet automatisch door in lokale aansluitingen. Zijn de door het Rijk of provincie gewijzigde toepasbare regels ook onderdeel van uw lokale aansluiting? Dan moet u deze wijzigingen zelf overnemen in uw lokale aansluiting. Voor juridische wijzigingen is dit verplicht, voor tekstuele veranderingen is dit wenselijk. U kunt ook de gewijzigde standaard aansluiting opnieuw importeren en uw lokale aanpassingen opnieuw maken.

Eigenaar aansluitpunt bepaalt mogelijke conclusies Vergunningcheck

De provincie of het Rijk bepaalt in het aansluitpunt welke conclusies mogelijk zijn bij toepasbare regels voor de Vergunningcheck. Lokale overheden hebben geen invloed op de conclusie zelf, alleen op de manier waarop ze tot een conclusie komen.

Bij de aansluitpunten die het Rijk nu heeft opgeleverd, betekent dat bijvoorbeeld dat u de uitkomst 'Neem contact op met' niet kunt gebruiken. En dat u de toelichting op conclusies niet kunt aanpassen. Een lokale toelichting toevoegen is wel mogelijk door het gebruik van een vaste waarde onder voorbehoud.

Er zijn technische aanpassingen nodig in de techniek voor aansluitpunten, zodat overheden zelf conclusies toe kunnen voegen en toelichtingen kunnen aanpassen. Het ontwikkelteam voor toepasbare regels van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) werkt in de eerste helft van 2026 aan een oplossing hiervoor.

Vaak ook lokale aansluiting voor Vergunningcheck nodig bij afwijkende indieningsvereisten of plichten

Heeft u in uw maatwerkregels andere plichten of indieningsvereisten opgenomen dan het Rijk of de provincie? Dan moet u een lokale aansluiting maken voor de indieningsvereisten. Controleer in dat geval ook de toepasbare regels voor de Vergunningcheck van het Rijk of de provincie.

Bij andere plichten is vaak ook een lokale aansluiting nodig voor de Vergunningcheck. Bijvoorbeeld wanneer er lokaal naast een vergunningplicht ook een meldingsplicht geldt. Voor alleen afwijkende indieningsvereisten, zoals een extra vraag of extra bijlage, is geen lokale aansluiting nodig voor de Vergunningcheck.

Vervangen standaard aansluiting heeft gevolgen voor herbruikbare vragen

Vervangt u een standaard aansluiting met herbruikbare vragen? Dan werken de ingestelde herbruikbare vragen daarna niet meer. Dat komt omdat u geen herbruikbare vragen kunt gebruiken van andere overheden.

Het gevolg is dat een vraag meerdere keren wordt gesteld, omdat het Omgevingsloket de vraag niet meer kan herkennen als herbruikbare vraag. Dit geldt bijvoorbeeld bij aansluitpunten van het Rijk voor milieubelastende activiteiten. Bijvoorbeeld voor de activiteiten ‘Gesloten bodemenergiesysteem’ en ‘Open bodemenergiesysteem’.

Meer over herbruikbare vragen vindt u op de pagina Herbruikbare vragen in toepasbare regels.

Geen aansluitpunt aanvragen bij Rijk voor aanvraagvereisten vergunning

De Omgevingsregeling geeft geen mogelijkheid om structureel af te wijken van aanvraagvereisten voor de vergunning. U kunt daarom geen aansluitpunt aanvragen bij het Rijk voor de indieningsvereisten voor een vergunningaanvraag.

Stappenplan lokale aansluiting maken en aanpassen

Stappenplan eerste lokale aansluiting maken

Wanneer u de eerste keer een lokale aansluiting op een aansluitpunt maakt, volgt u een aantal stappen. Sommige stappen zijn afhankelijk van de regelbeheersoftware die u gebruikt.

Stappenplan lokale aansluiting aanpassen

Er zijn verschillende redenen om de lokale aansluiting aan te passen:

• Het Rijk of de provincie heeft de standaard aansluiting gewijzigd. Bijvoorbeeld vanwege een wetswijziging of voor een tekstuele verbetering.
• Uw lokale maatwerkregels zijn gewijzigd en daardoor moet u de toepasbare regels van uw lokale aansluiting aanpassen.

Wanneer u een lokale aansluiting wilt aanpassen, kunt u dit op verschillende manieren doen. Afhankelijk van de reden van wijzigen en een inschatting van de werkbelasting, kunt u onderstaande scenario's gebruiken.

Aansluitpunten voor rijksregels

Aansluitpunt aanvragen via IPLO

Een aansluitpunt voor rijksregels kunt u aanvragen via het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). Vermeld hierbij de volgende gegevens:

• de naam en de ID-code van de activiteit, zoals die bekend zijn in de Registratie toepasbare regels (RTR)
• het regelbeheerobject (zoals conclusie, melding of informatie)
• een omschrijving van de afwijking die u wilt gaan doorvoeren

De doorlooptijd van uw aanvraag hangt af van de aard van de wijziging. IPLO houdt u op de hoogte over de voortgang.

Voorwaarden aansluitpunt

Een aansluitpunt van het Rijk komt met een aantal voorwaarden:

• Bij het aanvragen van een nieuw aansluitpunt toetst het Rijk eerst of de gewenste afwijking ook daadwerkelijk is toegestaan volgens de rijksregels.
• Het nieuwe aansluitpunt komt altijd eerst beschikbaar op de oefenomgeving (pre-productie­omgeving).
• Is het aansluitpunt op de oefenomgeving naar wens? En zijn de lokale regels opgenomen in de vastgestelde omgevingsverordening, het omgevingsplan of de waterschapsverordening? En klopt de lokale aanvulling juridisch? Dan kunt u het aansluitpunt op de productie­omgeving gebruiken.

Beschikbare aansluitpunten Rijk

Het Rijk heeft op verzoek al een aantal aansluitpunten gemaakt voor gemeenten en provincies. Hieronder ziet u in de 2 tabellen welke dat zijn.

Meer informatie

• Bekijk op Pleio het online webinar voor regelanalisten over het gebruik van aansluitpunten via de DSO-community voor regelanalisten. Hiervoor heeft u een account nodig.
• Toepasbare regels aanleveren voor het Omgevingsloket
• Toepasbare regels testen in het Omgevingsloket