Datastandaarden bodembeheer

Bodembeheer

In het bodem- en waterbeheer speelt informatie over de bodemopbouw en over de kwaliteit van (grond)water en (water-)bodem een cruciale rol.
De meeste bodeminformatie is al digitaal opgeslagen, maar nog niet voor iedereen toegankelijk. Met de brede implementatie van de datastandaard SIKB0101 en de harmonisatie van de gegevensstandaarden van de watersector en de bodemsector, heeft de sector al grote stappen gezet naar het voor iedereen toegankelijk maken van de beschikbare gegevens.

Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) met haar informatiehuizen en de Basisregistratie Ondergrond (BRO) kunnen bijdragen aan verdere verbetering van de digitale dienstverlening.

Uitwisselen van bodeminformatie in de praktijk

Digitaal uitwisselen van (water-)bodemgegevens tussen marktpartijen in het bodembeheer is al jaren dagelijkse praktijk. Veldwerkbureaus en laboratoria leveren hun resultaten digitaal aan bij adviesbureaus. Het toetsen van de resultaten aan de normen door de adviesbureaus verloopt geautomatiseerd, vaak via digitale uitwisseling tussen de informatiesystemen van de adviesbureaus en de toetsservice. De uitwisseling van bodemdata verloopt via de open standaard SIKB0101.

Verplicht aanleveren xml-bestanden fysiek bodemonderzoek

Per 1 oktober 2026 treedt een nieuwe regel in werking. In de verzamelregeling 2026 is opgenomen dat bij nieuwe bodemonderzoeken verplicht, aanvullend op het bodemonderzoek document, een XML-bestand volgens SIKB0101 met daarin de resultaten van het veldonderzoek, laboratorium analyses en andere informatie die opgenomen is in de catalogus van de Basisregistratie Ondergrond aangeleverd dient te worden (fysiek bodemonderzoek). Het betreft het registratie object milieuhygiënisch bodemonderzoek (SAD).

Deze regelgeving brengt niet mee dat gegevens die vóór die datum zijn opgesteld, alsnog in XML-formaat moeten worden opgesteld als zij destijds niet in dat formaat zijn opgesteld. Dit kan zich bijvoorbeeld voordoen wanneer een initiatiefnemer vóór 1 oktober 2026 een bodemonderzoek heeft laten uitvoeren, maar het onderzoek destijds niet aan het bevoegd gezag hoefde te worden verstrekt. In een dergelijk geval kan het voorkomen dat geen XML-bestand beschikbaar is. De verplichting brengt dan niet mee dat de initiatiefnemer het oude onderzoek alsnog naar XML-formaat moet omzetten. Een dergelijke omzettingsverplichting met terugwerkende kracht is niet beoogd. Het is in deze uitzonderlijke situatie niet redelijk om van de initiatiefnemer te verlangen dat alsnog een XML-bestand wordt opgesteld.

Deze regelgeving is ook niet van toepassing als het bevoegd gezag reeds over voldoende onderzoeksresultaten beschikt. Dit kan van toepassing zijn als de initiatiefnemer gebruikt heeft gemaakt van gegevens die beschikbaar zijn in de Basisregistratie Ondergrond, dan dient met een BRO-ID mee te leveren (BRO-ID). Of als de gegevens reeds zijn opgevraagd bij het bevoegd gezag en er sprake is van hergebruik van bestaande gegevens.

Archeologie

In de archeologie speelt informatie over de in situ en ex situ vindplaatsen een cruciale rol. De meeste informatie wordt al digitaal opgeslagen, maar is nog niet voor iedereen toegankelijk. Met de implementatie van de datastandaard SIKB0102 zet de sector stappen naar het voor iedereen toegankelijk maken van de beschikbare gegevens.