Uitwerking lopende maatregelen Taskforce Kwalibo

Recent afgeronde maatregelen

Leidraad voor normdocumenten

NEN, de schemabeheerders van normdocumenten en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) hebben samen een Leidraad voor normdocumenten Kwalibo opgesteld. Deze leidraad is bruikbaar om nieuw op te stellen normdocumenten voor te bereiden, op te stellen en om bestaande normdocumenten te herzien, wijzigen en aan te vullen. Het volgen van de leidraad leidt tot eenduidige, begrijpelijke en samenhangende eisen in normdocumenten. De leidraad is bedoeld voor de leden van de commissies waarin de inhoud van normdocumenten wordt voorbereid, besproken en verwerkt, en voor de besluitvormende colleges.

Loket voor interpretatievragen in normdocumenten bodemkwaliteit

Sinds 2023 kunt u bij het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) terecht voor interpretatievragen over normdocumenten. Het gaat om normdocumenten die zijn aangewezen in bijlagen C en D van de Regeling bodemkwaliteit 2022 (Rbk 2022). De IPLO-helpdesk zorgt dat u eenduidig antwoord krijgt, waar zowel de beheerder van het normdocument (schemabeheerder) als het ministerie van IenW achter staat.

Gezamenlijke risicoanalyse

Een van de verbetermaatregelen binnen het programma Versterken bodemstelsel (Kwalibo) is het uitvoeren van een gezamenlijke risicoanalyse. Het doel is om een gezamenlijk beeld te krijgen over de risico's in het stelsel en het voorkomen van milieuschade. Het uitvoeren van deze risicoanalyse door Deltares was een traject met stakeholders dat is uitgemond in een rapport met resultaten. De conclusie is dat het rapport waardevolle inzichten bevat. Er zijn ook onvolkomenheden en verbeterpunten. Samen met stakeholders wordt gewerkt aan het vervolg.

Onderzoek advies onder Kwalibo

Bij het in werking treden van het Kwalibo-stelsel is advies benoemd als belangrijk. Er is een uitgebreid traject geweest om eventuele normdocumenten op te stellen. Dit traject heeft toen uiteindelijk niet geleid tot resultaat. Advies is daardoor geen aparte werkzaamheid binnen het Kwalibo-stelsel geworden. Als onderdeel van de versterking van het Kwalibo-stelsel is onderzocht of het alsnog onder Kwalibo brengen van advies doelmatig en doeltreffend is. De betrokken partijen bespreken de resultaten van het onderzoek Afweging bodemadvies onder Kwalibo (pdf, 1.1 MB). Daarbij kijken ze of de kwaliteit van advieswerk op andere manieren kan worden verbeterd.

Andere relevante parameters en stoffen binnen het Besluit bodemkwaliteit

Via het Besluit bodemkwaliteit zijn normen gesteld voor de belangrijkste en meest relevante parameters en stoffen met een mogelijk milieurisico. Op basis hiervan wordt de milieukwaliteit van bodem, baggerspecie, grond en bouwstoffen bepaald. In sommige gevallen kunnen andere parameters of stoffen bepalend zijn voor de milieukwaliteit of milieurisico's bij toepassing van een materiaal. Het is dan belangrijk dat hier een uitspraak over wordt gedaan op de milieuverklaring bodemkwaliteit. Aan het ministerie van IenW is daarom gevraagd een inventarisatie naar de Invulling van andere parameters en stoffen voor bouwstoffen (pdf, 657 kB) uit te voeren. Hiermee worden binnen het Kwalibo-stelsel erkende producenten, toezichthouders, toepassers, schemabeheerders en certificatie-instellingen ondersteund.

Tegengaan (schijn van) belangenverstrengeling

Voorafgaand aan het programma Versterking Kwalibo-stelsel is een aantal situaties geïnventariseerd waarbij de kans op (de schijn van) belangenverstrengeling relatief groot kan zijn. Voor elk van deze situaties is in beeld gebracht wat het daadwerkelijke risico op belangenverstrengeling is, wat er al gedaan wordt om dat risico tegen te gaan en voor welke risico's nog aandacht nodig is. In het Actieplan Voorkomen schijn van belangenverstrengeling (pdf, 426 kB) staat een aantal acties waarmee de nog bestaande risico's zoveel mogelijk kunnen worden beperkt. Deze acties zijn in gang gezet.

Reikwijdte erkenningsplicht mechanisch boren

Bij het ingaan van de erkenningsplicht voor mechanisch boren was bekend dat de reikwijdte van die erkenningsplicht niet overal logisch was. Er was een sterk vermoeden dat boringen met vergelijkbare milieurisico's afhankelijk van het doel van de boring soms wel en soms niet onder de erkenningsplicht vielen. Witteveen+Bos heeft een onderzoek aanpassing reikwijdte erkenningsplicht mechanisch boren (pdf, 7.5 MB) uitgevoerd. De resultaten bevestigden dat boringen voor geotechnisch of archeologisch onderzoek (geen erkenningsplicht) tot vergelijkbare milieurisico’s leiden als boringen voor bijvoorbeeld de aanleg van een waterput (wel erkenningsplicht). In overleg met de betrokken sectoren wordt nu bekeken wat te doen met deze resultaten.

Kwaliteitsborging sleufloze technieken

Sleufloze technieken worden in toenemende mate ingezet in plaats van het graven van sleuven. Het zijn meestal boringen die vooral horizontaal gaan. Omdat deze technieken altijd ook een (soms grote) verticale component hebben, leidt het toepassen van deze technieken tot risico's voor bodem en grondwater. De sector doet al het nodige om deze risico's te verminderen. Onderzocht is nut en noodzaak van daarop aanvullende maatregelen. Het bleek dat vooral aan kennis nog het nodige te winnen is. De belangrijkste aanbeveling is dan ook het uitbreiden van het bestaande Kennisdocument Sleufloze technieken van SIKB en het vervolgens breed promoten van het onderzoek Verminderen milieurisico's sleufloze technieken (pdf, 2 MB).

Nog lopende maatregelen

Momenteel wordt nog aan de volgende maatregelen gewerkt:

• Wijziging regelgeving (Wet milieubeheer, Besluit bodemkwaliteit, Besluit activiteiten leefomgeving en de Regeling bodemkwaliteit 2022)
• Aanscherpen rollen, taken en verantwoordelijkheden
• Samenwerkingsprotocol
• Whereaboutssysteem en Grondstromenpaspoort
• Ontwikkeling toezichtvisie en handelingsstrategie ILT
• Aanpak freeriders

Nieuwe organisatiestructuur Kwalibo

Met de afronding van het Programma Versterking bodemstelsel zijn er nieuwe overlegstructuren over Kwalibo in het leven geroepen. Ook zijn er afspraken gemaakt over de samenwerking tussen de publieke en private partijen.