Terugblik Netwerkbijeenkomst Energiebesparing 29 oktober 2026
In de middag van donderdag 29 oktober 2026 was de Netwerkbijeenkomst Energiebesparing, georganiseerd door het ministerie van EZK en IPLO. De bijeenkomst stond in het teken van de werkzaamheden van OmgevingsdienstNL en verschillende aspecten van de toezicht- en handhavingspraktijk.
Plenair programma
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat gaf een update over de ontwikkelingen rond de energiebesparingsplicht in 2027. OmgevingsdienstNL vertelde over het Meerjarenuitvoeringsprogramma (MUP), de Staat van Energiebesparing en de Portefeuilleaanpak. Na het plenaire deel volgden 2 deelsessies over stimulerend toezicht en risicogestuurd toezicht.
Na de pauze informeerde het ministerie van BZK de deelnemers over de ontwikkelingen rond de implementatie van de EPBD IV, met speciale aandacht voor de Minimale Energieprestatie-eisen (MEPS). Vervolgens gaf RVO een toelichting op de nieuwe Erkende Maatregelenlijst (EML) en vertelde IPLO over nieuwe hulpmiddelen voor toezicht en handhaving op de IPLO website.
Tot slot vond de 2e ronde deelsessies plaats, waarin werd ingezoomd op een uniforme aanpak voor hersteltermijnen en de toezichtstrategie van OmgevingsdienstNL.
Hieronder vindt u een korte samenvatting van elke deelsessie.
Stimulerend Toezicht: van inspirerende voorbeelden naar gedeelde inzichten
Tijdens de sessie werden ervaringen uitgewisseld over stimulerend toezicht. Er kwamen veel verschillende voorbeelden langs. Waaronder een downloadbare kalender voor in de agenda om klimaatsystemen goed in te stellen in de winter en de zomer en een aanpak voor netcongestie.
Het was mooi om te zien hoe de verschillende omgevingsdiensten elkaar konden inspireren met hun aanpak.
Samen verder met risicogestuurd toezicht
De sessie begon met een korte introductie van risicogestuurd toezicht en een terugblik op wat de werkgroep het afgelopen jaar heeft gedaan.
Inmiddels is de eerste testversie van een risicogestuurd model klaar. Omgevingsdiensten kunnen dit gaan gebruiken in de prioritering van hun toezicht (waar moet je als eerste langs op controle). Tijdens de sessie is dit model in kleine groepjes getest. Aan de hand van fictieve bedrijfscasussen maakten de deelnemers eerst zelf een prioritering van welk bedrijf zij als eerste zouden controleren, en welke als laatste. Vervolgens zijn deze vergeleken met de uitkomsten van het model en gekeken waar overeenkomsten en verschillen liggen.
Deze sessie heeft geleid tot veel nuttige input om het model te verbeteren. De komende tijd gaat de werkgroep verder met de ontwikkeling van het model en met de beste vorm voor de omgevingsdiensten.
Een uniforme aanpak voor hersteltermijnen
Hoe bepalen we een redelijke hersteltermijn voor een EML-maatregel? En hoe zorgen we ervoor dat omgevingsdiensten hierin meer op 1 lijn zitten? Tijdens deze deelsessie gingen toezichthouders hierover met elkaar in gesprek.
Aan de hand van praktijkvoorbeelden deelden zij hun ervaringen, knelpunten en ideeën. Een belangrijke uitkomst: er is behoefte aan duidelijke standaardhersteltermijnen per maatregel, maar wel met ruimte voor maatwerk als de situatie daarom vraagt. Denk bijvoorbeeld aan complexe maatregelen, lange levertijden of werkzaamheden die de bedrijfsvoering beïnvloeden. En nu verder? Met de opgehaalde inzichten wordt een eerste voorstel uitgewerkt. Een werkgroep van toezichthouders en adviseurs denkt mee en toetst of de aanpak in de praktijk werkt. Ook kijken juristen mee. Zo werken we samen aan een landelijke richtlijn die duidelijk, werkbaar en juridisch houdbaar is.
Van landelijke toezichtstrategie naar eigen praktijk
Tijdens de workshop gaf Omgevingsdienst NL een toelichting op de toezichtstrategie energiebesparing die momenteel wordt uitgewerkt. Aan de hand van een visuele weergave van de strategie kregen deelnemers inzicht in de verschillende onderdelen en de onderwerpen die daarbij aandacht vragen.
Vervolgens gingen de aanwezigen actief aan de slag door aanvullende onderwerpen aan te dragen en prioriteiten te benoemen. Ook werd aan de hand van stellingen en een praktijkdilemma gesproken over ervaringen uit de dagelijkse uitvoeringspraktijk. De uitwisseling van inzichten en ideeën leverde waardevolle input op voor de verdere ontwikkeling van de toezichtstrategie energiebesparing.
