Ontwikkelingen Energie-Efficiëntie Richtlijn (EED)

Beschrijving

Artikel 3 verplicht tot een systematische beoordeling van energie-efficiëntie bij beleidsvorming, investeringsbeslissingen en vergunningverlening vanaf € 100 miljoen of € 175 miljoen bij infrastructurele projecten. Het beginsel zorgt ervoor dat energie-efficiëntie wordt meegewogen in de besluitvorming, ook wanneer andere belangen een rol spelen. Bij investeringen boven de in de richtlijn genoemde drempelwaarden moet worden onderbouwd waarom niet is gekozen voor de meest energie-efficiënte optie. Dit betekent niet dat altijd de meest energie-efficiënte optie moet worden gekozen.

Juridische borging & toezicht

• De nationale uitwerking wordt opgenomen in het Omgevingsbesluit, met verdere toepassing via omgevingsplannen en doorwerking in besluitvorming binnen het omgevingsrecht, waaronder vergunningverlening.
• Overheden moeten het energie-efficiëntie-eerstbeginsel betrekken bij beleidsvorming, planning en investeringsbeslissingen.
• Voor investeringsbeslissingen van netbeheerders houdt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) toezicht op de toepassing van het efficiëntiebeginsel binnen energienetten.

Beschrijving

Artikel 5 verplicht overheidsinstanties om gezamenlijk jaarlijks gemiddeld 1,9% minder finale energie te gebruiken ten opzichte van 2021. Het gaat om een collectieve verplichting, niet om een afzonderlijke norm per organisatie.

Overheidsinstanties rapporteren jaarlijks over het energiegebruik en de uitgevoerde maatregelen en stellen eens per vier jaar een plan op waarin de voorgenomen maatregelen worden toegelicht. De rapportages en plannen worden aangeleverd bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De precieze inrichting van de rapportageketen wordt nog uitgewerkt. Meer informatie: Energie-efficiënte overheid | RVO.nl

Juridische borging & toezicht

• De verplichting wordt vastgelegd in artikel 18b van de Wet uitvoering EU-handelingen energie-efficiëntie (WUEUEE) en aanvullende regelgeving.

• De uitvoering en het toezicht liggen bij RVO, in opdracht van het ministerie van Economische zaken en Klimaat (EZK).

• Omgevingsdiensten, provincies en gemeenten hebben hierbij geen toezichthoudende rol, maar vallen zelf wel onder deze verplichting als overheidsinstantie.

Beschrijving

De uitwerking van dit artikel vindt beleidsmatig plaats door het ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en heeft geen directe gevolgen voor uitvoering of toezicht.

Beschrijving

Artikel 11 verplicht ondernemingen met een jaarlijks energieverbruik van meer dan 10 TJ (gemiddeld over de afgelopen drie jaar) om eens per vier jaar een energie-audit uit te voeren. De audit geeft inzicht in het energiegebruik en bevat een overzicht van mogelijke besparingsmaatregelen, inclusief een actieplan waarin de uitvoering en planning van maatregelen zijn opgenomen. Ondernemingen die nieuw onder de auditplicht vallen, moeten binnen één jaar na inwerkingtreding van de wet- en regelgeving een energie-audit uitvoeren en indienen.

Ondernemingen met een energieverbruik van meer dan 85 TJ moeten daarnaast een energiebeheersysteem (EBS) toepassen. Een EBS is een continu systeem voor monitoring, evaluatie en verbetering van het energiegebruik. Gecertificeerde systemen zoals ISO 50001, of gelijkwaardige systemen, kunnen worden ingezet wanneer zij voldoen aan de minimumeisen. Volgens de richtlijn moeten ondernemingen die onder deze verplichting vallen uiterlijk op 11 oktober 2027 een energiebeheersysteem toepassen.

Met artikel 11 verschuift de doelgroep van grote ondernemingen (op basis van werknemersaantal, omzet en balanstotaal) naar ondernemingen met een hoog energiegebruik. Meer informatie: Herziene EED-richtlijn | RVO.nl

Juridische borging en toezicht

• De verplichtingen worden aangepast in de Wet uitvoering EU-handelingen energie-efficiëntie, het Besluit energie-audit en nadere ministeriële regelingen.
• Auditrapportages en actieplannen worden ingediend bij de daarvoor aangewezen uitvoeringsorganisatie. In de huidige uitvoering ligt deze taak bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
• Het toezicht op de energie-auditplicht en energiebeheersystemen ligt bij RVO. Omgevingsdiensten hebben hierin geen directe toezichthoudende rol, maar kunnen bij toezicht op bedrijven wel gebruiken maken van beschikbare auditrapportages, bijvoorbeeld door deze bij RVO op te vragen.

Beschrijving

Artikel 12 verplicht datacentra met een geïnstalleerd IT-vermogen van 500 kW of meer om gegevens over hun energie-efficiëntie aan te leveren. De verplichting heeft betrekking op het IT-vermogen van de datacenterinstallatie in de computerruimte en niet op apparatuur in kantoor- of ondersteunende ruimten.

De gegevens worden in Nederland ingediend bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), die de rapportages controleert en doorgeleidt naar de Europese database. Meer informatie: Rapportageplicht energie-efficiëntie datacentra | RVO.nl

Juridische borging en toezicht

• De verplichting is opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).
• Het bevoegd gezag voor de rapportageverplichting ligt bij de Rijksoverheid, met uitvoering en toezicht via RVO.
• Het toezicht op de datacenterrapportage ligt bij RVO. Omgevingsdiensten hebben hierin geen directe toezichthoudende rol.

Beschrijving

Artikel 26 bevat criteria voor duurzame warmtesystemen. Nieuwe of ingrijpend gerenoveerde warmtenetten mogen geen fossiele brandstoffen gebruiken (met uitzondering van aardgas) en moeten voldoen aan emissie- en efficiëntiecriteria.

Bij het benutten of leveren van restwarmte is een kosten-batenanalyse (KBA) verplicht. De KBA beoordeelt onder andere interne benutting, levering aan een warmtenet en de technische en economische haalbaarheid, inclusief de verwachte CO₂-reductie.

Juridische borging en toezicht

• De nationale uitwerking komt in het Besluit collectieve warmtevoorziening (BCW).
• Toezicht ligt bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM) voor warmteleveranciers en bij omgevingsdiensten voor milieubelastende activiteiten binnen installaties.

Beschrijving

Artikel 27 verplicht netbeheerders om energie-efficiëntie mee te nemen in investerings- en onderhoudsplannen. Zij moeten maatregelen treffen om netverliezen te beperken en hierover rapporteren.

Juridische borging & toezicht

• De verplichtingen worden uitgewerkt in regelgeving voor energie-infrastructuur, waaronder de Energiewet.

• Het toezicht ligt bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM), die toeziet op netbeheerders en hun rapportages.

• Omgevingsdiensten hebben hierbij geen rol.