Rol en samenstelling van de werkgroep 'Aanpak opkomende stoffen'
Waterbeheerders stuiten in het oppervlakte- en grondwater steeds vaker op nieuwe en (relatief) onbekende stoffen die nog geen normering hebben gekregen. Ook zijn er stoffen waarvan uit nieuwe informatie blijkt dat deze stof toch schadelijk kan zijn voor mens en milieu. Deze stoffen noemen we 'opkomende stoffen'.
De werkgroep 'Aanpak opkomende stoffen' werkt sinds 2015 aan deze opkomende stoffen. In de folder Emissiebeleid voor stoffen naar water en lucht (pdf, 612 kB) staat meer informatie over opkomende stoffen.
Rol en samenstelling van de werkgroep
In de werkgroep 'Aanpak opkomende stoffen' zitten behalve het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ook experts van waterschappen, provincies, Rijkswaterstaat, RIVM en drinkwaterbedrijven aan tafel.
De werkgroep ontwikkelt een strategische aanpak voor opkomende stoffen. In deze aanpak komt kennis uit de praktijk en de wetenschap samen. Zo ontstaat meer inzicht in de risico's van opkomende stoffen en wordt het beter mogelijk iets aan deze stoffen te doen.
De werkgroep valt onder de verantwoordelijkheid van het Bestuurlijk Overleg Water (voorheen Stuurgroep Water) en rapporteert over haar resultaten aan het cluster Monitoring Rapportage en Evaluatie (Cluster MRE).
Terugblik symposium Aanpak Opkomende Stoffen
Op 3 februari 2026 vond het symposium Aanpak Opkomende Stoffen plaats. Er was een grote opkomst en een waardevolle uitwisseling van kennis. De hele dag stonden de mijlpalen van de afgelopen 10 jaar centraal.
's Middags was er uitgebreid aandacht voor de actuele thematiek, met presentaties over de aanwezigheid van stoffen in het oppervlaktewater en de werking van het prioriteringssysteem. Dit systeem brengt structuur aan in de duizenden stoffen in ons water door ze te rangschikken op basis van hun voorkomen, schadelijkheid en aanpakbaarheid aan de bron.
Daarnaast kregen de deelnemers een gedetailleerde toelichting op de PMT-tool (ontwikkeld door de themagroep PMT). Deze screeningstool helpt bij het vroegtijdig herkennen van stoffen die Persistent, Mobiel en Toxisch zijn. Omdat deze PMT-stoffen lastig uit het water te zuiveren zijn, biedt de tool vergunningverleners en drinkwaterbedrijven een cruciaal hulpmiddel om risico's voor de drinkwaterbronnen te minimaliseren.
Ook de specifieke uitdagingen rondom de grondwaterkwaliteit vanuit de themagroep grondwater kwamen uitgebreid aan bod. In interactieve tafelsessies dachten de aanwezigen actief na over de koers van de werkgroep: waar moeten de pijlen de komende tijd op gericht worden? De dag eindigde met een concrete doorkijk naar de komende 5 jaar, waarin samenwerking en proactieve aanpak centraal blijven staan.
Werkwijze om opkomende stoffen te traceren
De experts van de werkgroep verzamelen de kennis die nodig is om een stof of stofgroep aan te pakken. Ze verzamelen eerst kennis over voorkomen van stoffen en stofgroepen. Als deze stoffen ook schadelijk zijn dan onderzoekt zij mogelijke bronnen.
Deze informatie is nodig om richtinggevend advies te geven over verder onderzoek of mogelijke maatregelen die risico’s van deze stoffen verminderen. Waterbeheerders en drinkwaterbedrijven zetten dit advies om in concrete acties om het water schoon te houden.
Het werk aan opkomende stoffen is nooit af. Er zullen altijd nieuwe opkomende stoffen gevonden worden, waarvan de schadelijkheid nog niet bekend is. Daarom volgt de werkgroep een cyclisch proces waarbij keer op keer bekeken wordt welke belangrijke informatie nog mist en hoe deze het best ingevuld kan worden.
Hoe de werkgroep bepaalt welk onderzoek wordt uitgevoerd, wordt beschreven in het rapport Prioritering van stoffen en stofgroepen (pdf, 2.7 MB).