Standaardmotiveringen

Binnen actielijn 6 van het KRW-impulsprogramma worden waterbeheerders ondersteund bij het inroepen van KRW-uitzonderingen met diverse producten. Voor het motiveren van enkele veel voorkomende gevallen waarbij uitzonderingen worden ingeroepen, zijn standaardmotiveringen opgesteld ter ondersteuning van de waterbeheerders.

Daardoor hoeft niet elke waterbeheerder afzonderlijk een motivering te bedenken. Het gaat zoveel mogelijk om pasklare teksten, waarbij de waterbeheerder deze soms nog wel moet toespitsen op de betreffende situatie in zijn waterlichamen. Ook moet de waterbeheerder steeds nagaan of de standaardtekst ook voor zijn specifieke geval passend is. Het gaat puur om een hulpmiddel. De beschikbare standaardmotiveringen staan hieronder.

Stoffiches

In sommige gevallen gaat het hierbij om stoffiches. Deze bevatten een uitzondering en uitzonderingsgrond die kan worden ingeroepen, en in de meeste gevallen een standaardmotivering. De standaardmotivering in de stoffiches geldt alleen voor generieke omstandigheden. In het geval dat overschrijdingen voornamelijk of mede worden veroorzaakt door lokale omstandigheden, is het aan de waterbeheerder zelf om de standaardmotivering daarop aan te vullen of de standaardmotivering niet te gebruiken. Dat geldt ook indien er (aanvullend) aan de generieke belasting, ook sprake is van grensoverschrijdende belasting. Daar waar dit aan de orde is, dient de waterbeheerder de motivering op dit punt aan te vullen (op basis van de standaardmotivering ‘grensoverschrijdende belasting’.

Daarnaast bevatten de stoffiches overige informatie over de belangrijkste oorzaken van normoverschrijdingen, de maatregelen die daartegen zijn of kunnen worden genomen. Deze informatie kan gebruikt worden om de motivering toe te spitsen op de betreffende situatie, of om een motivering te geven waar geen standaardmotivering is opgenomen.

Standaardmotiveringen

• • Standaardmethodiek onderbouwing disproportionele kosten (versie 1, februari 2026)
  • Niet tijdig gereed zijn van voor de KRW benodigde aanpassingen aan rwzi's (januari 2026)
  • Vergunningverlening, toezicht en handhaving niet op tijd op orde (maart 2026)
  • Niet verder beteugelen rivierkreeften (april 2026)
  • Grensoverschrijdende belasting (maart 2026)
  • Weersextremen (april 2026)
  • Voor de 38 stoffen zie de tabel stoffiches KRW-probleemstoffen onderaan deze pagina

In sommige gevallen is nog geen standaardmotivering beschikbaar, maar is wel bekend welke KRW-uitzonderingsmogelijkheid en welke uitzonderingsgrond (onhaalbaar, onevenredig kostbaar, etc.) kan worden ingeroepen. Deze gevallen staan in de onderstaande lijst (de lijst dekt ook gevallen waarin wel stoffiches beschikbaar zijn). Het gaat om:

• de in te roepen uitzondering
• de in te roepen uitzonderingsgrond
• de aan te duiden motivatie in 1 zin

Voor een 7-tal stoffen wordt geen voorzet gedaan, omdat het hier (hoogstwaarschijnlijk) om lokale problematiek gaat.

Dit helpt de waterbeheerders bij het voldoen aan de uitvraag van het Waterkwaliteitsportaal (WKP) per 1 juli. Voor de uitvraag van 1 september moet ook een uitgebreidere motivatie worden ingevuld in WKP. Deze komt in de stoffiches. In de tabel is opgenomen of de motivatie in het stoffiche gereed is. De in de tabel opgenomen voorstellen voor uitzonderingen, uitzonderingsgronden en standaardmotiveringen zijn gedaan op basis van wat nu bekend is. Er kan aanleiding zijn tot wijziging. Als dat aan de orde is, zal hierover gecommuniceerd worden via het landelijk KRW-overleg en de KRW-coördinatoren.

Tabel stoffiches KRW-probleemstoffen

* PS = prioritaire stof, PSU = ubiquitaire prioritaire stof, SVS – specifieke verontreinigende stof

Toelichting bij de tabel

Deze lijst van 38 stoffen is gebaseerd op de toestandsbeoordeling van de oppervlaktewaterlichamen in 2025. In 2026 en 2027 vindt opnieuw een toestandsbeoordeling plaats in het kader van de voorbereiding van de stroomgebiedbeheerplannen 2028-2033. Als een stof bij herbeoordeling niet langer als KRW-probleemstof wordt aangemerkt, is een verantwoording niet (meer) nodig. Ook kan het zijn dat resterende normoverschrijdingen alleen aan lokale omstandigheden zijn toe te schrijven. In die gevallen blijft er wel een stoffiche beschikbaar, maar wordt het onderdeel ‘verantwoording’ niet van een standaardmotivering voorzien. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een aantal metalen, waarvan vanaf de toestandsbepaling 2026 nieuwe regionale natuurlijke achtergrondconcentraties worden meegewogen in het oordeel.

De stoffiches en bijbehorende standaardmotiveringen worden stapsgewijs ontwikkeld en gepubliceerd. Zodra een stoffiche gereed is, wordt deze direct op deze pagina beschikbaar gesteld.

Ad Nutriënten

1. Als de parameter nutriënten in een waterlichaam in hoofdzaak wordt overschreden door een RWZI-lozing: gebruik de uitzondering uit de standaardmotivering voor RWZI’s.

2. Als de parameter nutriënten in een waterlichaam in hoofdzaak wordt overschreden door de landbouw:

• Als de prognose* omtrent doelbereik in het waterlichaam ten gevolge van staand beleid aangeeft dat op enige termijn na 2027 het nutriëntendoel wel bereikt zal worden zonder aanvullende maatregelen te nemen: vul als uitzondering in: doelfasering, en als uitzonderingsgrond: natuurlijke omstandigheden
• Als dit niet uit de prognose* blijkt: vul als uitzondering in: doelverlaging, en als uitzonderingsgrond: onhaalbaarheid

* voor deze prognose kan gebruik gemaakt worden van de eigen gegevens die hierover beschikbaar zijn bij de waterbeheerder of desgewenst van de gegevens die voortkomen uit het ‘Ex ante onderzoek 8e Actieprogramma Nitraatrichtlijn. Effecten van maatregelpakketten op de nutriëntenbelasting van grond- en oppervlaktewater, economie op bedrijfsniveau en overige indicatoren, Wageningen Environmental Research d.d. juli 2025 ’ en ‘Effecten van het mestbeleid op de uit- en afspoeling van meststoffen. Berekeningen ten behoeve van de Evaluatie Meststoffenwet 2024, Wageningen Environmental Research d.d. oktober 2024.