Unie van Waterschappen ondertekent Convenant gewasbeschermingsmiddelen onder voorbehoud

Uitvloeisel van het regeerakkoord

Het convenant vloeit voort uit de afspraak in het regeerakkoord om voor de zomer tot gezamenlijke afspraken te komen over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Wat er nu ligt, bevat vooral afspraken op hoofdlijnen en procesafspraken. De Unie van Waterschappen heeft besloten het convenant te ondertekenen, onder voorbehoud van verdere uitwerking én instemming door de 21 waterschappen. De waterschappen besluiten hierover de komende periode. Uiterlijk 1 september moet duidelijk zijn of alle waterschappen het met het convenant eens zijn. Na de zomer werken partijen het convenant verder uit in deelconvenanten met concrete maatregelen.

Belangrijke stap, maar niet het eindpunt

Voor de waterschappen staat vast dat de waterkwaliteit nog onvoldoende is. Op veel plekken worden de normen voor gewasbeschermingsmiddelen nog overschreden. Kleine verbeteringen aan de randen zijn niet langer genoeg: er is een trendbreuk nodig. Dat betekent een fundamenteel andere aanpak, gericht op het daadwerkelijk terugdringen van emissies. Zowel bij de bron als bij de partijen die ze veroorzaken. Het convenant biedt daarvoor aanknopingspunten.

Bij de uitwerking in deelconvenanten zet de Unie van Waterschappen in op 4 concrete resultaten:

• Het volledig wegnemen van de huidige normoverschrijdingen zodat zonder afzwakking of vertraging kan worden voldoen aan de KRW-normen voor gewasbeschermingsmiddelen.

• Het borgen van de doelstelling voor ‘nagenoeg geen emissies’ met concrete maatregelen en een stevige handhaving.

• Een aparte, versnelde aanpak van PFAS uit gewasbeschermingsmiddelen. Deze staat los van de bredere PFAS-bronaanpak die pas in 2028 start en heeft als doel een volledig verbod op PFAS en TFA uit gewasbeschermingsmiddelen.

• Een goede balans tussen gebiedsgerichte aanpak en stevige rijksregie.

Samenwerken aan oplossingen

De Unie van Waterschappen is positief over het feit dat zoveel partijen samen verantwoordelijkheid nemen voor deze opgave. Het is sectorpartijen, overheden en maatschappelijke organisaties gelukt om afspraken te maken over de aanpak van emissies van gewasbeschermingsmiddelen. Die samenwerking is essentieel: alleen samen kunnen maatregelen effectief worden vormgegeven en uitgevoerd.

Tegelijkertijd is het verbeteren van waterkwaliteit breder dan het terugdringen van gewasbeschermingsmiddelen alleen. Waterschappen richten zich bijvoorbeeld ook op medicijnresten en nutriënten. Aanpak bij de bron blijft daarbij altijd het uitgangspunt: voorkomen is beter dan achteraf herstellen.

Vervolg na de zomer

De Unie van Waterschappen ziet het convenant als een serieus begin. Maar zonder stevige aanvullende afspraken in de deelconvenanten zal de waterkwaliteit niet op het gewenste niveau komen. De komende maanden werken de betrokken partijen de afspraken verder uit. De Unie blijft zich daarbij inzetten voor concrete maatregelen, een heldere route naar de waterkwaliteitsdoelen en een bronaanpak die echt werkt.

Bron: Unie van Waterschappen