Juridische status omzetting TAM omgevingsplan naar STOP/TPOD

Tijdelijke oplossing

Tot 1 januari 2026 konden gemeenten, voor wie het wijzigen van het omgevingsplan via de LVBB niet mogelijk was, gebruik maken van een alternatieve maatregel (TAM). Daarbij gebruikten ze de IMRO-standaard (Informatiemodel Ruimtelijke Ordening) voor het beschikbaar stellen van de wijziging van het omgevingsplan.

De TAM bood gemeenten de mogelijkheid om het omgevingsplan te wijzigen zonder de STOP/TPOD-standaard toe te passen. In deze tijdelijke situatie werden wijzigingsbesluiten van het omgevingsplan bekendgemaakt met de planapplicaties die gebruikt werden onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro)-standaard (IMRO-standaard).

Voor einde overgangsfase omzetten TAM-IMRO naar STOP/TPOD

De omgevingsplanwijzigingen die zijn opgesteld volgens TAM-IMRO moeten vóór het verstrijken van de overgangsfase worden omgezet naar de STOP/TPOD-standaard. Dit om te kunnen voldoen aan de verplichting om vanaf 1 januari 2032 één geconsolideerd omgevingsplan te hebben per gemeente. Een omgevingsplanwijziging die is vastgesteld met de IMRO-standaarden (ruimtelijke ordening), kan vanwege technische reden niet in geconsolideerde vorm beschikbaar worden gesteld.

Ondanks dat deze eindtermijn nog enige jaren op zich laat wachten, zijn veel gemeenten al bezig hun transitiestrategie naar het definitieve omgevingsplan te bepalen. Daarbij zijn er vragen gerezen over de geldende juridische procedures bij de omzetting van een TAM omgevingsplan naar STOP/TPOD. Hiervoor geldt de onderstaande lijn.

Juridisch kader

De omzetting van TAM-IMRO naar STOP/TPOD heeft soms rechtsgevolgen. Soms niet. Dit is van invloed op de procedure en rechtsbescherming.

Omzetting niet gericht op een rechtsgevolg

Als de omzetting van TAM-IMRO naar STOP/TPOD niet is gericht op een rechtsgevolg, is er geen
sprake van een besluit volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb), en ook niet van een wijziging van het omgevingsplan in de zin van de Omgevingswet. Voor het technisch omzetten van het TAM-IMRO-omgevingsplan is wel een besluit volgens de STOP-standaard nodig (dit is geen Awb-besluit). Dit is nodig om te voorkomen dat de Regels op de kaart in het DSO worden aangepast zonder dat hier een beslissing van het verantwoordelijke bestuursorgaan aan ten grondslag ligt.

Daarbij hoeft de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Awb niet te worden gevolgd, omdat het enkel gaat om een technische wijziging. Dit is volgens de Awb een feitelijke handeling. Tegen een technische omzetting staat geen beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State open.

Omzetting wel gericht op een rechtsgevolg

Als de omzetting van TAM-IMRO naar STOP/TPOD wel is gericht op een rechtsgevolg, moet de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Awb wel worden doorlopen. En staat er tegen de omzetting beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De omzetting is in dat geval immers een Awb-besluit en een wijziging van het omgevingsplan in de zin van de Omgevingswet.

Vervolg

Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) wil deze lijn verduidelijken in het wetsvoorstel voor de Wijzigingswet Omgevingswet stelselaspecten dat later dit jaar in consultatie gaat. Het is nog niet bekend wanneer deze wetswijziging in werking treedt.

Meer informatie

Meer informatie over de voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Awb staat op Voorbereidingsprocedure wijziging omgevingsplan.