Vaststellen van de waterschapsverordening

In de Omgevingswet staan geen specifieke onderwerpen die u als waterschap verplicht in de waterschapsverordening moet zetten. Wel staat er in hoofdstuk 6 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper) een instructieregel. Volgens die regel moet u bepaalde beoordelingsregels overnemen in de waterschapsverordening.

Afstemming

Als u de waterschapsverordening aan het aanpassen bent, moet u rekening houden met de taken en bevoegdheden van andere bestuursorganen. Dit moet vanwege de samenhang van de instrumenten. Dit volgt uit artikel 2.2 van de Omgevingswet.

De omgevingsvisie Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper) en het regionaal waterprogramma van de provincie kunnen bijvoorbeeld invloed hebben op de waterschapsverordening. Daarnaast kunnen provincies en het Rijk nog instructieregels en instructies geven die invloed hebben op de waterschapsverordening.

Participatie

In de wet staan geen regels over participatie voor de waterschapsverordening. Als waterschap mag u zelf bepalen wat u met participatie wilt doen. Zo kunt u ervoor zorgen dat het participatieproces goed aansluit op de waterschapsverordening. Meer informatie over vormen van participatie en praktijkvoorbeelden vindt u in de Inspiratiegids Participatie Omgevingswet.

Procedure

Totstandkoming

Het algemeen bestuur van het waterschap stelt 1 waterschapsverordening vast. Daarin staan regels over de fysieke leefomgeving (artikel 2.5 Omgevingswet). Het algemeen bestuur kan deze bevoegdheid delegeren aan het dagelijks bestuur van het waterschap (artikel 2.8 Omgevingswet).

Voor de procedure van totstandkoming van een waterschapsverordening (artikel 16.32 Omgevingswet) geldt afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). U doet mededeling van het ontwerp van de waterschapsverordening in het waterschapsblad (artikel 10.3a Omgevingsbesluit).

Aanwijzen adviseurs procedure omgevingsvergunning

Wijst u in de waterschapsverordening activiteiten aan waarvoor een vergunning nodig is? Dan kunt u ook adviseurs aanwijzen (artikel 16.15, lid 2 Omgevingswet). Dit zijn bestuursorganen of andere instanties die advies geven over vergunningaanvragen voor die wateractiviteit.

Juridische regels vertalen naar toepasbare regels

De juridische regels moeten ook worden vertaald naar toepasbare regels voor het Omgevingsloket. Bijvoorbeeld voor de Vergunningcheck of voor de indieningsformulieren voor vergunningaanvragen, meldingen en het aanleveren van informatie.

Geen beroep tegen waterschapsverordening

Tegen (een wijziging van) een waterschapsverordening kan in beginsel geen beroep worden ingesteld. De waterschapsverordening is namelijk een besluit met algemeen verbindende voorschriften. Volgens de Awb (artikel 8:3, lid 1, aanhef en onder a) kan tegen dat soort besluiten geen beroep worden ingediend.

Mogelijk wel beroepsmogelijkheid bij aanwijzing van (beperkingen)gebieden, locaties, gevallen of objecten

Beroep bij de bestuursrechter staat wel open tegen wijzigingen van de waterschapsverordening die de rechter aanmerkt als concretiserend besluit van algemene strekking (CBAS). De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in de uitspraak van 21 oktober 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:6134) algemene uitgangspunten geformuleerd om te bepalen of een besluit een algemeen verbindend voorschrift (AVV) of CBAS is.

Uit deze uitgangspunten volgt (naar verwachting) dat beroep bij de bestuursrechter open staat tegen wijzigingen van de waterschapsverordening waarmee:

door de aanwijzing van (beperkingen)gebieden, locaties, gevallen of objecten het toepassingsbereik van een regel wordt geconcretiseerd of gewijzigd, zonder dat de inhoudelijke regel op dat moment wordt gesteld of wordt gewijzigd.
door de aanwijzing van (beperkingen) gebieden, locaties, gevallen of objecten het toepassingsbereik van een regel wordt geconcretiseerd of gewijzigd én regels worden gewijzigd maar daartussen geen samenhang bestaat.

Volgens deze uitgangspunten staat geen beroep open tegen een concretisering of wijziging van het toepassingsbereik van een regel door de aanwijzing van (beperkingen) gebieden, locaties, gevallen of objecten als in dezelfde wijziging ook de daarmee samenhangende regel wordt gewijzigd. Beide wijzigingen gelden dan als AVV.

Publiceren waterschapsverordening

Aanpassingen moet het dagelijks bestuur van het waterschap sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet via een nieuw publicatieplatform publiceren. Daarbij moet het dagelijks bestuur van het waterschap ook de nieuwe standaard voor de waterschapsverordening gebruiken.

Lees meer over:

Waterbeheerprogramma

Naast de waterschapsverordening heeft u als waterschap ook een waterbeheerprogramma.

Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)

Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) is een van de 4 algemene maatregelen van bestuur (AMvB's) onder de Omgevingswet.

Omgevingsvisie

Omgevingsvisie als bedoeld in afdeling 3.1 van de Omgevingswet. Deze begripsbepaling staat in de bijlage bij de Omgevingswet. Afdeling 3.1, Omgevingswet bepaalt dat het Rijk, de provincie en de gemeente een omgevingsvisie hebben die bevat:

een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving,
de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied,
de hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid.

Uitleg

De omgevingsvisie is een strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving. Een omgevingsvisie gaat onder andere in op de samenhang tussen ruimte, water, milieu, natuur, landschap, verkeer en vervoer, infrastructuur en cultureel erfgoed.