Plannen voor ontwikkeling DSO: 2e kwartaal 2026

De onderdelen van het Omgevingsloket hebben een eigen landingspagina. Deze pagina’s zijn allemaal op dezelfde manier ontworpen en hebben dezelfde opzet.

Er wordt gewerkt aan verbeteringen voor deze pagina’s, zoals landingspagina’s beter laten aansluiten bij de verschillende doelgroepen, betere vindbaarheid het loket in zoekmachines, betere doorklik naar het loket vanaf andere websites en het mogelijk maken om te experimenteren met ideeën voor een betere digitale dienstverlening.

Dit kwartaal gaat het ontwikkelteam verder met de analyse en wordt er wordt een gebruikersonderzoek uitgevoerd.

Om te zorgen dat het Omgevingsloket voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk is, moet het voldoen aan de WCAG-richtlijnen. WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines: Richtlijnen voor toegankelijke websites.

Dit kwartaal wordt gewerkt aan de voorbereidingen op de WCAG-check en de audit voor de nieuwe monitoringpagina.

Bedrijven en overheden willen de mogelijkheid om een vestigingsnummer op te nemen bij een verzoek.

Als een bedrijf inlogt met een algemeen eHerkenning-account, wordt alleen het KVK-nummer opgenomen en komt er een keuzemenu met alle vestigingsnummers van een bedrijf. Zo de aanvrager kiezen voor welke vestiging de aanvraag wordt gedaan.

Het kunnen invullen van een vestigingsnummer is belangrijk voor bedrijven en andere organisaties met meerdere vestigingen. Nu wordt het handmatig ingevuld, wat tot fouten kan leiden. Door de vestigingskeuze wordt de juiste informatie van de vestiging ingevuld vanuit het Handelsregister. Dit kwartaal werkt het team hier verder aan.

Gebruikers kunnen een vergunningcheck tussentijds opslaan, later hervatten en deze eenvoudig terugvinden binnen hun project.

Dit kwartaal verwacht het ontwikkelteam de laatste nodige wijzigingen te doen, zoals het kunnen wijzigen van de naam van een opgeslagen check. Hiermee wordt de functionaliteit gebruiksvriendelijker en beter herkenbaar voor initiatiefnemers.

Voor de Vergunningcheck, Aanvragen en Maatregelen op Maat wordt gewerkt aan een herontwerp voor hoe de gekozen werkzaamheden en activiteiten op het scherm worden getoond.

Bij het kiezen van werkzaamheden of activiteiten is het overzicht met gekozen werkzaamheden of activiteiten standaard ingeklapt. In het nieuwe scherm blijft dit overzicht altijd zichtbaar, zodat initiatiefnemers overzicht houden en geen werkzaamheden of activiteiten dubbel selecteren.

Dit kwartaal doen ontwerpers aanvullend onderzoek onder gebruikers om hun wensen en knelpunten beter in kaart te brengen. Daarnaast werken ze verder aan het uitwerken van het nieuwe ontwerp.

In de Vergunningcheck is het mogelijk om een bedrijfstak te kiezen. De keuzemogelijkheid is niet altijd logisch. Dit komt doordat in de content ‘Andere bedrijfstak dan hier genoemd’ en ‘Geen bedrijf’ zijn opgenomen. Vanwege de alfabetische volgorde komt die ‘Andere bedrijfstak enz’ vóór specifieke bedrijfstakken.

Het is wenselijk dat ‘Andere bedrijfstak’ en ‘Geen bedrijf’ onderaan de lijst worden geplaatst. De teams doen dit kwartaal een analyse om hiervoor een goede oplossing te vinden.

Om regelanalisten en toepasbare regels-experts te helpen bepalen welke content aandacht of verbetering nodig heeft, wordt er onderzoek gedaan naar het gebruik van de Vergunningcheck:

• Welke stappen binnen de Vergunningcheck hebben de hoogste uitvalpercentages? Tot op niveau werkzaamheid.
• Hoe wordt de Vergunningcheck doorlopen door gebruikers?
• Hoe vaak worden toelichtingen geopend en benut?
• Hoe vaak worden vooringevulde gegevens aangepast?
• Hoe lang doen bezoekers er gemiddeld over om een vergunningcheck te voltooien per werkzaamheid?

Dit kwartaal wordt er gewerkt aan het analyseren en uitwerken van een structurele oplossing voor het tonen van een brede set indicatoren, waaronder meer detailleerde gebruikersanalyses en uitvalinzichten. De focus ligt hiermee op analyse en voorbereiding van een toekomstbestendige oplossing.

Gebruikers willen via de standaard printfunctie van hun browser (ctrl+p) een bruikbare afdruk of pdf kunnen maken van het scherm in Regels op de kaart. Dat is nu nog niet het geval, waardoor gebruikers noodgedwongen werken met schermafdrukken en knip- en plakwerk.

Dit kwartaal verkennen de ontwikkelteams hoe ze de standaard printfunctie in de browser op een basaal niveau goed kunnen laten werken. De insteek is dat exact wordt afgedrukt wat op het scherm getoond wordt, inclusief geselecteerde regels, filters en de kaart in context.

Uit gebruikersonderzoeken blijkt dat veel gebruikers prikken op de kaart zonder daar een reden voor te hebben. Het geselecteerde gebied wordt hierdoor aangepast, maar dit is voor gebruikers niet altijd duidelijk. Hierdoor kunnen ze regels missen voor de oorspronkelijke locatie.

Bij prikken op de kaart is het belangrijk dat gebruikers weten wat de gevolgen zijn van het kiezen van een andere locatie. Dit kwartaal werken de ontwikkelteams aan het uitwerken en testen van een nieuw ontwerp.

Gebruikers van Regels op de kaart

Overheden

Het zoeken op onderwerp wordt stap voor stap uitgebreid bij Regels op de kaart. Eerder zijn de volgende onderdelen al gerealiseerd: zoeken op activiteiten, thema’s en gebiedsaanwijzingen binnen omgevingsdocumenten en zoeken op bestemmingen en gebiedsaanduidingen binnen IMRO-documenten.

Dit kwartaal wordt daar het zoeken op hoofdlijnen, omgevingsnormen en omgevingswaarden aan toegevoegd.

Regels op de kaart laat steeds meer procedure-informatie over het besluit zien in de besluitversie van omgevingsdocumenten waartegen beroep openstaat.

Als er bij een definitief besluit nog beroep of bezwaar openstaat, dan moeten overheden bij de kennisgeving van het definitieve besluit een datum kunnen meeleveren voor het einde van de beroepstermijn of de bezwaartermijn. De Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaarstellen (LVBB) gaat deze datum dit kwartaal naar verwachting doorleveren.

Bij Regels op de kaart wordt die datum dan getoond in de besluitversie van het omgevingsdocument. Dit is de versie waarin de wijzigingen in het omgevingsdocument in renvooi te zien zijn. Hier wordt dit kwartaal verder aan gewerkt.

De ambitie van de bestuurlijke koepels is om in het Omgevingsloket de regelgeving via Regels op de kaart specifieker te tonen. Hoewel er al diverse filteropties zijn, is het voor gebruikers nog steeds een zoekplaatje om alle regels te vinden die gelden bij bepaalde activiteiten.

Op basis van de inzichten uit het gebruikersonderzoek worden dit kwartaal verschillende oplossingsscenario’s verder uitgewerkt. Hierbij wordt gekeken naar hoe regels beter op maat vindbaar gemaakt kunnen worden.

Dit kwartaal wordt onderzocht of en hoe locaties die indicatief bedoeld zijn duidelijker zichtbaar gemaakt kunnen worden in Regels op de kaart.

Overheden gebruiken soms bij beleidsdocumenten locaties waarvan de begrenzing indicaties bedoeld is, bijvoorbeeld bij een omgevingsvisie. De begrenzing van zo’n gebied is dan niet exact, zoals een werkingsgebied dat hoort bij juridische regels.

De ontwikkelteams onderzoeken of en hoe dit visueel weergegeven kan worden.

Vorig jaar zijn de nieuwe versie van de Standaard officiële publicaties (STOP 1.4) en het Informatiemodel Omgevingswet (IMOW 3.1) vastgesteld en gepubliceerd. De nieuwe versies van de standaarden bieden meer consolidatiescenario’s en aanvullende mechanismen, zoals besluiten die gelijktijdig in werking treden, een inhaalbesluit en het verwerken van een uitspraak van een rechter.

Dit kwartaal wordt verder gewerkt aan de implementatie van deze standaarden. De toekomstige versie STOP 1.4 vindt u op GitLab, waar KOOP (Kennis- en Exploitatiecentrum voor Officiële Overheidspublicaties) de documentatie van de standaard publiceert. De toekomstige versie IMOW 3.1 vindt u op de website van Geonovum.

Overheden willen bij omgevingsdocumenten informatie kunnen doorgeven over gerechtelijke procedures, zodat dit ook te zien is in Regels op de kaart. Het gaat dan bijvoorbeeld om gerechtelijke procedurestappen zoals In beroep, Voorlopige voorziening getroffen en Uitspraak beroep.

Dit kwartaal wordt gewerkt aan een analyse wat er nodig is om deze informatie aan te kunnen leveren. Het gaat dan om technische aanpassingen en om aanpassingen in de standaarden. Ook wordt gewerkt aan een ontwerp voor deze informatie in Regels op de kaart.

Na de annotatierichtlijn voor omgevingsdocumenten met artikelstructuur komt er nu ook een vervolg voor de vrijetekststructuur. Deze is vooral bedoeld voor het annoteren van omgevingsvisies en programma’s.

Eerder is Geonovum gestart met de analyse en een eerste opzet. Dit kwartaal werken ze de opzet en de richtlijnen verder uit voor een eerste review door de werkgroep. De verwachting is dat volgend kwartaal de openbare reviewronde start voor deze nieuwe annotatierichtlijn.

Geonovum is vorig kwartaal gestart met het opzetten en schrijven van een handreiking over het toepassen van locaties. Er is een brede werkgroep van geo-medewerkers geformeerd. Deze werkgroep brengt onderwerpen in, prioriteert en beoordeelt de bruikbaarheid in de praktijk. Ook actualiseren ze informatie over locaties gebruiken in bestaande documentatie.

Dit kwartaal wordt de conceptversie van de handreiking gepubliceerd en komt er naar verwachting een openbare consultatieronde.

Overheden

Gebruikers Regels op de kaart

Nu kunnen overheden de kennisgeving niet op dezelfde dag aanleveren en publiceren als het ontwerp- of definitieve besluit. Ook kunnen zij niet direct na de aanlevering van een besluit een volgend wijzigingsbesluit valideren en aanleveren.

Dat is wel wenselijk en wordt mogelijk gemaakt door directe doorlevering tussen LVBB en het DSO-LV. Dit kwartaal starten de ontwikkelteams met de realisatie van deze directe doorlevering.

Overheden willen in bepaalde gevallen zelf kunnen bepalen met welke symbolisatie objecten op de kaart worden weergegeven, bijvoorbeeld bij documenten over een specifiek thema. Er zijn gevallen waarin de standaard-symbolisatie onvoldoende onderscheidend werkt. Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat met de standaard-symbolisatie bij een programma over water alle objecten op de kaart met dezelfde tint blauw worden weergegeven.

In versie 3.1 van het Informatiemodel Omgevingswet (IMOW) is al de mogelijkheid toegevoegd dat overheden eigen symbolisatie kunnen gebruiken.

Dit kwartaal wordt verder gewerkt aan het ondersteunen en in Regels op de kaart zichtbaar maken van de eigen symbolisatie. Om dat te vergemakkelijken wordt de Symbolenbibliotheek in de Stelselcatalogus Omgevingswet ondergebracht.
Daarnaast wordt dit kwartaal ook een analyse gestart om zelfgekozen symbolen of iconen weer te geven op de kaart.

Overheden kunnen werkingsgebieden in omgevingsdocumenten definiëren die buiten hun ambtsgebied liggen. Dat kan en mag ook, bewust. Dat kan ook onbewust.

Dit kwartaal wordt een waarschuwingsmelding geïmplementeerd als de locatie in het omgevingsdocument buiten het regelingsgebied ligt. En een waarschuwingsmelding als het regelingsgebied buiten het vastgelegde ambtsgebied ligt. Daarmee wordt voorkomen dat dit onbedoeld gebeurt. De meldingen zijn niet blokkerend voor het publicatieproces.

Overheden

Leveranciers

Het komt voor dat een initieel ontwerp, zoals het ontwerp van een programma, niet gevolgd wordt door een definitief besluit. Bijvoorbeeld omdat er zoveel zienswijzen zijn ingediend dat de overheid het programma niet doorzet. Het is dan niet wenselijk dat zo’n initieel ontwerp bij Regels op de kaart vindbaar blijft.

De volgende versie van de STOP/TPOD-standaard biedt de mogelijkheid om dan een eenvoudige aanlevering aan de LVBB te doen om de vindbaarheid te beperken. Het ontwerp is dan alleen nog te vinden door bijvoorbeeld een vinkje aan te zetten. Overheden kunnen die aanlevering pas zelf doen nadat deze nieuwe functionaliteit volledig is geïmplementeerd in het DSO en in de plansoftware van overheden. Dat duurt nog even.

Daarom wordt dit kwartaal een tijdelijke oplossing gerealiseerd waarbij de beheerders van het DSO op aanvraag de vindbaarheid van een initieel ontwerp kunnen beperken. In een volgend kwartaal wordt het beperken van de vindbaarheid in Regels op de kaart geïmplementeerd.

De wens is om verleende vergunningen ook te delen via het DSO. Bijvoorbeeld om deze te tonen bij Regels op de kaart in het Omgevingsloket. Maar ook voor het opbouwen van een vergunningenregister, voor een altijd actuele digitale vergunning.

Vorig kwartaal is een verkenning gestart door ontwikkelteams van het DSO, samen met gemeenten, provincies en andere partners. Dit kwartaal wordt de verkenning voortgezet.

Overheden

Leveranciers

Het DSO maakt gebruik van de bestuurlijke grenzen API (BG-API). De BG-API wordt vervangen door de Basisvoorziening Bestuurlijke Gebieden (BVBG). Dit als onderdeel van Zicht op Nederland. Zie Bestuurlijke Gebieden | Zicht op Nederland.

Dit kwartaal analyseren de teams deze overgang.

Het verwijderen van samenwerkingen in de Samenwerkfunctionaliteit (SWF) wijzigt. Een samenwerking wordt niet langer 1 jaar na de start van de samenwerking verwijderd. In plaats daarvan bewaakt de SWF de periode waarin er geen activiteit is in een samenwerking. Dit kwartaal wordt verder gewerkt aan de uitwerking van de implementatie.

Zie voor meer informatie Wijziging bij het verwijderen van een samenwerking in de SWF.

Om hier duidelijkheid over te krijgen is vorig kwartaal een analyse gestart naar onder andere gebruik, doelgroepen en marktpositie. Dit kwartaal wordt er een besluit genomen over de toekomst.

Met aansluitpunten kunnen overheden toepasbare regels voor maatwerkregels toevoegen aan bijvoorbeeld de toepasbare regels van het Rijk. Bijvoorbeeld voor de Vergunningcheck of voor indieningsvereisten.

Overheden ervaren nu moeilijkheden met de manier waarop aansluitpunten werken. Ze kunnen bijvoorbeeld geen toelichting toevoegen bij de conclusie in de Vergunningcheck. Ook kunnen ze geen conclusie toevoegen aan de toepasbare regels voor de Vergunningcheck.

De huidige techniek voor toepasbare regels kan dit nu niet goed ondersteunen. Dit kwartaal werkt het ontwikkelteam verder aan een oplossing voor deze problemen (aansluitpunten 2.0).

Meer over aansluitpunten vindt u op de pagina Toepasbare regels voor maatwerkregels toevoegen met een aansluitpunt.

Het Omgevingsloket maakt gebruik van dynamische vragen. Bij dynamische vragen vallen, afhankelijk van de antwoorden, de vragen weg die niet relevant zijn. Zo hoeven initiatiefnemers niet alle vragen te beantwoorden die voor hem zijn klaargezet. Er zijn meerdere scenario’s waarin het volledig invullen van de vragenlijst niet nodig is.

De aangepaste functionaliteit wordt dit kwartaal getest door overheden samen met hun regelbeheerleveranciers. Hierbij gebruiken ze eigen toepasbare regelbestanden. Als de test succesvol is, komt de aangepaste functionaliteit daarna beschikbaar.

Versionering 2.0 verandert het beheer van toepasbare regels binnen het DSO. In een vorig kwartaal is hiervoor een analyse gedaan. De oplossingsrichting houdt in dat de organisatie die een toepasbare regelbestand aanlevert, de volledige verantwoordelijkheid krijgt over de geldige begin- en einddata.

Dit betekent een grote verandering in de manier van het aanbieden van toepasbare regelbestanden, zowel voor de beheerders van het DSO als voor de softwareleveranciers van regelbeheersoftware. De oplossingsrichting is daarom al besproken met de leveranciers.

Dit kwartaal werken de ontwikkelteams samen met leveranciers verder aan de oplossingsrichting en kijken ze kritisch naar de eerder uitgevoerde analyse. De eerdergenoemde vragen en bezwaren worden hierbij meegenomen. Het doel van de analyse is een overzicht van de wensen, de business waarde (prio) en de gevolgen voor het verwerken en tonen van toepasbare regels.

Via het Open Stelsel van het DSO moet het ook mogelijk zijn om sessiegegevens mee te kunnen nemen tussen de verschillende onderdelen van het Omgevingsloket, zoals de locatie of een activiteit.

Dit kwartaal gaan de ontwikkelaars verder met een analyse om een oplossing uit te werken.

Naar verwachting per 1 januari 2027 wordt het Landelijk Asbest Volgsysteem afgeschaft.
Zie hiervoor Toekomst LAVS.

Een aantal meldingen die nu via het LAVS bij de Omgevingsdienst en de Arbeidsinspectie terecht komen moeten dan via het DSO worden ingediend

Dit kwartaal wordt hiervoor een impactanalyse gedaan.

Dit kwartaal wordt een analyse gedaan naar het realiseren van een set samenhangende dataproducten die de functionaliteit van de huidige Kruismatrix en DSO Verzoekenmonitor vervangen en toekomstvast beschikbaar maken binnen Monitoring DSO.

Het doel is om de informatie die momenteel via deze (tijdelijke) toepassingen beschikbaar is, structureel en centraal aan te bieden als herbruikbare dataproducten. Zo kunnen overheden en andere afnemers deze inzetten voor hun bedrijfsvoering, monitoring en analyse.

Door de informatiebronnen voor Externe Veiligheid, Geluid, Natuur en Publiekrechtelijke Beperkingen aan te sluiten op het DSO, is deze informatie via 1 loket beschikbaar. Hierdoor kunnen initiatiefnemers, bevoegde gezagen en belanghebbenden sneller, vollediger en met minder fouten beschikken over omgevingsinformatie.

Ze kunnen naast alle regelgeving met betrekking tot hun voorgenomen activiteit ook de voor die locatie bekende omgevingsinformatie raadplegen. En ze weten dan bijvoorbeeld of hun initiatief ligt in of nabij een beschermd natuurgebied, zodat ze weten of ze natuuronderzoek moeten doen en mogelijk extra maatregelen moeten nemen om schade aan of verstoring van beschermde soorten te voorkomen. Dit kwartaal wordt gestart met een oriëntatie.