Op deze pagina
Instructieregels voor het toelaten van activiteiten
De gemeente regelt in het omgevingsplan welke activiteiten waar mogen plaatsvinden. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper) geeft in hoofdstuk 5 instructieregels om de luchtkwaliteit te beschermen.
De gemeente moet voor een aantal activiteiten de rijksomgevingswaarden voor stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10) in acht nemen. Behalve als een activiteit niet in betekenende mate (NIBM) bijdraagt aan de luchtverontreiniging.
Let op: vanaf 2030 gelden er strengere rijksomgevingswaarden, als gevolg van de herziene Europese richtlijn voor luchtkwaliteit. Het is verstandig om in het omgevingsplan hiermee al rekening te houden.
Activiteiten toetsen in en nabij aandachtsgebieden
De gemeente moet de luchtkwaliteit vooral toetsen binnen aangewezen aandachtsgebieden. De gemeente gaat na of toe te laten activiteiten gevolgen hebben voor de luchtkwaliteit binnen een aandachtsgebied. De gemeente doet dit voor activiteiten (artikel 5.51 Bkl):
Het kan dus ook gaan om activiteiten in een omgevingsplan van een gemeente in de buurt van een aandachtsgebied. Het gaat erom of de effecten zich uitstrekken tot binnen een aandachtsgebied. Daarnaast zijn er activiteiten die gemeenten overal moeten toetsen.
Over het toelaten in het omgevingsplan kunt u voor de volgende activiteiten meer lezen via de pagina's Praktijksituaties:
Enkele activiteiten altijd toetsen
Het Bkl wijst in artikel 5.50 enkele activiteiten aan waarvoor de gemeente altijd een luchtkwaliteitstoets moet uitvoeren, als ze de activiteit wil toelaten in een omgevingsplan. Dus ook als geen aandachtsgebied in de omgeving aanwezig is. Het gaat om:
- de aanleg van een tunnel langer dan 100 meter.
- een wijziging van een tunnel waarbij de lengte minimaal 100 meter toeneemt.
- de aanleg van een autoweg of een autosnelweg.
Bij deze specifieke activiteiten kan niet worden uitgesloten dat de aanleg leidt tot een overschrijding, ook in gebieden waar de achtergrondconcentratie laag is.
Niet op alle plekken toetsen
De instructieregels van de artikelen 5.50 en 5.51 gelden niet voor locaties waar de bescherming van de gezondheid niet of nauwelijks relevant is. Er is bijvoorbeeld geen toetsing nodig op plekken waar mensen niet mogen komen of op arbeidsplaatsen. Lees meer hierover op de pagina Plekken waar de luchtkwaliteit wordt beoordeeld.
Evenwichtige toedeling van functies aan locaties
Gemeenten moeten er altijd voor zorgen dat de regels in het omgevingsplan zorgen voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper). Dat betekent ook dat de gemeente in ieder geval rekening houdt met het belang van het beschermen van de gezondheid (artikel 2.1 lid 4 Omgevingswet). De lokale specifieke omstandigheden en de gevolgen van de activiteiten voor de gezondheid van haar burgers spelen daarbij een rol.
Voorbeeld: gemeente en locatiebeleid
Zo kan een gemeente met het oog op het beschermen van de gezondheid sturen op het al dan niet toelaten van scholen of kinderdagverblijven bij een drukke weg. De gemeente moet dus overwegen wat de beste plek is voor een functie of activiteit. Daarbij weegt het bevoegd gezag het belang van de gezondheidsbescherming samen met andere belangen af. Gemeenten kunnen hiervoor lokaal beleid opstellen.
Maatwerkregels in het omgevingsplan
De gemeente kan in een omgevingsplan maatwerkregels Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper) stellen voor milieubelastende activiteiten uit het Bal. Ook voor andere activiteiten met luchtemissies kan de gemeente kiezen of ze daar in het omgevingsplan regels voor wil stellen. Voorbeelden zijn:
Voorbeeld: gemeente en parkeergarages
De gemeente wil de verontreiniging van de buitenlucht door uitlaatgassen van parkeergarages beperken. Hiervoor neemt de gemeente een regel op in het omgevingsplan. In deze regel staat dat de afgezogen lucht van een parkeergarage verticaal wordt uitgeblazen op minimaal 10 meter boven het straatniveau.
Luchtregels in de bruidsschat
Na inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft het Rijk een aantal regels overgedragen aan gemeenten en waterschappen. Dit wordt ook wel de bruidsschat omgevingsplan Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper) genoemd.
Hierin staan luchtregels voor bijvoorbeeld parkeergarages. Ook bevat de bruidsschat een specifieke zorgplicht over het verspreiden van rook, roet, walm en stof. Particuliere houtstook mag bijvoorbeeld geen grote overlast geven bij buurtbewoners.
De gemeente kan in de overgangsfase tot eind 2031 in het omgevingsplan deze luchtregels vervangen door eigen luchtregels.
